Deze les raakt aan een van de meest radicale en tegelijkertijd bevrijdende inzichten van Een Cursus in Wonderen. Vrijwel iedereen denkt te weten wat vergeving is. We denken vaak dat vergeven betekent dat iemand ons daadwerkelijk iets heeft aangedaan, maar dat wij zo grootmoedig zijn om het door de vingers te zien. We offeren onze boosheid op en besluiten niet langer wraakzuchtig te zijn.
Volgens deze les is dat niet de werkelijke betekenis van vergeving.
Ware vergeving zegt niet: "Jij hebt mij echt pijn gedaan, maar ik zal je genadig zijn."
Ware vergeving zegt: "Wat ik dacht dat jij mij hebt aangedaan, heb ik gezien door de bril van angst, schuld en afscheiding. Laat me opnieuw kijken."
Dat betekent niet dat gebeurtenissen niet hebben plaatsgevonden. Het betekent dat onze interpretatie ervan niet noodzakelijk de waarheid is.
Vergeving zoals het ego die ziet
Het ego ziet vergeving als iets vernederends.
Het zegt:
"Ik heb gelijk."
"Jij hebt fout gehandeld."
"Ik ben het slachtoffer."
"Maar omdat ik een goed mens ben, vergeef ik jou."
Hier blijft schuld volledig intact. De ander blijft schuldig. Jij blijft degene die boven hem staat. Er ontstaat geen echte bevrijding.
Sterker nog, het ego gebruikt vergeving soms als subtiele aanval:
"Ik vergeef je wel."
Met daaronder de verborgen boodschap:
"Vergeet nooit wat jij hebt gedaan."
Dat is geen vergeving. Dat is schuld in stand houden.
Ware vergeving volgens Een Cursus in Wonderen
De Cursus zegt iets heel anders.
Vergeving richt zich niet op waarheid, maar op illusies.
Je hoeft liefde niet te vergeven.
Je hoeft onschuld niet te vergeven.
Je hoeft Gods schepping niet te vergeven.
Je vergeeft alleen de verkeerde interpretaties die voortkomen uit angst.
Vergeving betekent daarom:
Ik laat mijn overtuiging los dat mijn oordeel absoluut waar is.
Ik ben bereid anders te kijken.
Ik ben bereid te erkennen dat er een diepere werkelijkheid bestaat dan het verhaal dat mijn ego vertelt.
Dat is geen ontkenning van menselijke pijn. Het is een uitnodiging om daar niet voor altijd in gevangen te blijven.
De spiegel van beschuldiging
De sleutelzin uit deze les is misschien wel:
"Wil ik mezelf hiervan beschuldigen?"
Iedere beschuldiging die wij koesteren, bouwen wij tegelijkertijd in ons eigen bewustzijn in.
Wanneer wij denken:
"Hij is egoïstisch."
Dan versterken wij het geloof in egoïsme.
Wanneer wij denken:
"Zij is onbetrouwbaar."
Dan versterken wij het geloof dat mensen niet te vertrouwen zijn.
Wanneer wij denken:
"Ik ben waardeloos."
Dan versterken wij schuld tegenover onszelf.
De Cursus zegt niet dat gedrag geen consequenties heeft. Zij zegt wel dat voortdurende innerlijke veroordeling uiteindelijk degene gevangen houdt die veroordeelt.
De keten die jij om de ander hangt, blijkt om je eigen nek te zitten.
Vergeving in het licht van non dualiteit
In het zenboeddhisme wordt gesproken over het zien van de werkelijkheid zonder de filters van voorkeur en afkeer.
Onze oordelen zijn wolken die voor de heldere hemel van bewustzijn schuiven.
In de Advaita Vedanta spreekt men over Maya, de sluier van misvattingen waardoor wij afgescheiden individuen lijken te zijn. Vanuit het perspectief van Atman en Brahman heeft niemand ooit zijn ware natuur verloren.
In het taoïsme ontstaat lijden wanneer wij ons verzetten tegen wat is en voortdurend etiketten plakken op ervaringen. Het Tao oordeelt niet. Het stroomt.
Binnen het soefisme wordt gezegd dat het hart gepolijst moet worden als een spiegel. Wrok en schuld zijn stoflagen die verhinderen dat Gods liefde weerspiegeld wordt.
In het christendom horen we Jezus zeggen:
"Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen."
Niet omdat het gedrag goedgekeurd wordt, maar omdat onwetendheid en afgescheidenheid gezien worden als de bron van menselijk dwalen.
Al deze tradities wijzen uiteindelijk in dezelfde richting:
Achter onze verhalen ligt een diepere werkelijkheid van eenheid, liefde en onschuld.
Voor professionals, leiders, trainers en coaches
Juist in organisaties ontstaan voortdurend situaties waarin deze les relevant wordt.
Een klant reageert fel.
Een collega laat steken vallen.
Een medewerker stelt je teleur.
Een leidinggevende begrijpt je niet.
Een teamlid overschrijdt een grens.
Het ego reageert onmiddellijk:
"Hij respecteert mij niet."
"Zij doet dit expres."
"Ik word aangevallen."
Deze les nodigt uit tot een korte innerlijke pauze.
Stel jezelf de vragen:
Wat weet ik werkelijk?
Welke aannames maak ik?
Welk verhaal vertel ik mezelf?
Wil ik deze beschuldiging blijven dragen?
Vanuit die ruimte ontstaat een andere kwaliteit van leiderschap. Niet soft of grenzeloos, maar helder en menselijk.
Je kunt nog steeds een moeilijk gesprek voeren.
Je kunt nog steeds grenzen stellen.
Je kunt nog steeds iemand aanspreken op gedrag.
Maar zonder haat.
Zonder superioriteit.
Zonder jezelf gevangen te zetten in schuld.
Dat is bewust leiderschap.
Praktische oefening
Denk vandaag aan iemand tegenover wie je nog irritatie, teleurstelling of verwijt voelt.
Noem in stilte alles op wat je hem of haar verwijt.
Bij ieder punt vraag je jezelf af:
"Wil ik mezelf hiervoor veroordelen?"
Voel vervolgens wat er gebeurt wanneer je zegt:
"Laat me vergeving zien zoals ze is."
Misschien verdwijnt het verwijt niet direct.
Misschien blijft er verdriet of pijn aanwezig.
Maar vaak ontstaat er iets anders.
Meer ruimte.
Meer zachtheid.
Meer begrip.
En vooral minder gewicht op je eigen hart.
Ter afsluiting
Deze les leert dat vergeving geen gunst is die wij aan anderen verlenen.
Vergeving is de sleutel waarmee wij onszelf bevrijden uit de gevangenis van onze eigen oordelen.
We hoeven geen draken te bevechten.
We hoeven geen zware harnassen te dragen.
We hoeven geen muren op te trekken.
We mogen ontdekken dat veel van onze angst gebaseerd was op vergissingen in onze waarneming.
En wanneer wij die vergissingen bereid zijn los te laten, blijft over wat er altijd al was:
Liefde.
Onschuld.
Vrijheid.
Laat me vergeving zien zoals ze is.
Wil ik mezelf hiervan beschuldigen?
Ik zal mezelf deze keten niet omhangen.
bodmamu