De centrale boodschap van deze les is eenvoudig en tegelijkertijd confronterend: elke gedachte doet ertoe.
We zijn gewend te denken dat sommige gedachten belangrijk zijn en andere niet. Liefdevolle gedachten vinden we waardevol. Angstige of kritische gedachten noemen we soms maar "gewoon een gedachte". We wuiven ze weg met uitspraken als: "Dat meen ik niet echt" of "Iedereen denkt weleens zo."
Een Cursus in Wonderen nodigt ons uit om daar anders naar te kijken. Niet om ons schuldig te laten voelen over onze gedachten, maar om ons bewust te maken van hun kracht.
Wat betekent deze les in gewone taal?
Je innerlijke wereld vormt de manier waarop je de buitenwereld ervaart.
Wanneer je met vertrouwen naar iemand kijkt, zie je andere mogelijkheden dan wanneer je met wantrouwen kijkt. Wanneer je jezelf voortdurend bekritiseert, ga je de wereld ervaren als een plek waarin je tekortschiet. Wanneer je liefdevol aanwezig bent, lijkt dezelfde werkelijkheid zachter en opener.
De les zegt niet dat jouw gedachten letterlijk gebeurtenissen veroorzaken. Ze zegt wel dat gedachten bepalen hoe jij de werkelijkheid interpreteert en beleeft.
Er bestaan daarom geen neutrale gedachten.
Elke gedachte beweegt in de richting van liefde of angst.
Elke gedachte brengt je dichter bij innerlijke vrede of versterkt juist afscheiding en conflict.
Waarheid en illusie
De Cursus maakt onderscheid tussen ware en onware gedachten.
Ware gedachten zijn gedachten die voortkomen uit liefde, eenheid en waarheid. Ze weerspiegelen wie je in essentie bent.
Onware gedachten ontstaan uit angst, schuld, tekort en afscheiding. Ze zijn producten van het ego.
De Cursus zegt niet dat je slechte gedachten hebt. Zij zegt dat je vergissingen maakt over wie je bent.
Je bent niet je angstige gedachten.
Je bent niet je oordelen.
Je bent niet de stem die voortdurend vergelijkt, veroordeelt of zich verdedigt.
Die gedachten mogen gezien worden, zodat je ze niet langer voor waarheid hoeft aan te nemen.
De non dualistische betekenis
In veel non dualistische tradities vinden we dezelfde uitnodiging terug.
Zenboeddhisme
Zen spreekt over het ontstaan van voorkeur en afkeer. Zodra de denkgeest iets vastgrijpt of afwijst, ontstaat dualiteit.
De beroemde Zentekst Xinxin Ming zegt:
De Grote Weg is niet moeilijk voor wie geen voorkeuren heeft.
Dat betekent niet dat je gevoelloos wordt. Het betekent dat je leert zien hoe gedachten voortdurend een werkelijkheid construeren van goed en fout, winst en verlies, ik en jij.
Vrijheid ontstaat wanneer je gedachten ziet zonder erin gevangen te raken.
Advaita Vedanta
Advaita maakt onderscheid tussen het Zelf, Atman, en de bewegingen van de denkgeest.
Gedachten verschijnen in bewustzijn, maar zijn niet het bewustzijn zelf.
Wanneer je denkt: "Ik ben niet goed genoeg", is dat een voorbijgaande mentale beweging. Het zegt niets over je ware natuur, die identiek is aan Brahman, het grenzeloze Zijn.
De les herinnert je eraan dat identificatie met gedachten lijden voortbrengt.
Taoïsme
Het Taoïsme benadrukt leven in overeenstemming met de Tao.
Angstige gedachten brengen verkramping en forceren met zich mee.
Vertrouwen opent ruimte voor wu wei, handelen zonder geforceerdheid.
Gedachten beïnvloeden dus de kwaliteit van ons handelen.
Soefisme
Binnen het soefisme wordt gesproken over het zuiveren van het hart.
Gedachten van jaloezie, trots of angst bedekken het hart als stof op een spiegel.
Door bewustzijn en herinnering aan het goddelijke wordt die spiegel weer helder.
Christelijke mystiek
Jezus legt in de Bergrede de nadruk op de innerlijke gesteldheid van de mens.
Niet alleen uiterlijke daden zijn van belang, maar ook wat in het hart leeft.
De innerlijke houding is richtinggevend voor hoe wij leven en liefhebben.
Psychologisch perspectief
Ook moderne psychologie sluit hierbij aan.
De cognitieve psychologie laat zien dat gedachten emoties beïnvloeden en emoties gedrag sturen.
Een gedachte als:
"Dit gesprek gaat mis."
roept spanning op.
Spanning beïnvloedt lichaamstaal.
Lichaamstaal beïnvloedt de reactie van de ander.
Zo ontstaat een zichzelf versterkend patroon.
Bewustwording van gedachten is daarom een eerste stap naar verandering.
Niet iedere gedachte is waar.
Maar iedere gedachte heeft invloed.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les is bijzonder relevant in organisaties.
Een leider die denkt:
"Mijn mensen zijn niet te vertrouwen,"
zal controleren, micromanagen en minder delegeren.
Een leider die denkt:
"Mensen willen bijdragen en verantwoordelijkheid nemen,"
zal eerder ruimte creëren voor eigenaarschap.
De onderliggende gedachte beïnvloedt cultuur.
Voor coaches en trainers geldt hetzelfde.
Als je denkt:
"Deze cliënt zal toch niet veranderen,"
zal die overtuiging subtiel doorklinken in je vragen, energie en verwachtingen.
Wanneer je denkt:
"Er is altijd potentieel aanwezig,"
ontstaat een andere kwaliteit van aanwezigheid.
Voor salesprofessionals is deze les eveneens praktisch.
Een gedachte als:
"Ik moet deze deal binnenhalen, anders ben ik niet succesvol,"
leidt vaak tot druk, onzekerheid en verkrampt gedrag.
Een gedachte als:
"Ik ben hier om werkelijk te onderzoeken wat waardevol is voor beide partijen,"
schept rust, verbinding en vertrouwen.
De kwaliteit van de gedachte beïnvloedt de kwaliteit van het contact.
Een oefening voor vandaag
Neem een paar momenten op de dag om stil te staan bij wat er in je omgaat.
Vraag jezelf af:
Welke gedachte leeft er nu in mij?
Brengt deze gedachte mij dichter bij liefde of bij angst?
Brengt zij meer openheid of meer verkramping?
Je hoeft de gedachte niet te bestrijden.
Je hoeft haar alleen maar te herkennen.
Misschien ontdek je dan dat bewustzijn zelf al ruimte schept.
Dat je niet hoeft te geloven wat je denkt.
En dat je steeds opnieuw kunt kiezen welke innerlijke houding je wilt voeden.
Tot slot
Deze les wil je niet bang maken voor je gedachten. Ze wil je juist laten zien hoeveel kracht er in bewustzijn schuilt.
Wat je denkt, doet ertoe.
Niet omdat je veroordeeld wordt om iedere gedachte die opkomt, maar omdat je de vrijheid hebt om haar te herkennen, te onderzoeken en los te laten.
Elke gedachte is een uitnodiging.
Tot meer angst.
Of tot meer liefde.
En in dat kleine, vaak onopgemerkte moment van bewustzijn, begint de weg terug naar vrede.
bodmamu