De kern van deze les is zowel eenvoudig als confronterend: wat jij denkt te zien, is niet de werkelijkheid zoals die nu is. Je kijkt niet onbevangen naar de wereld. Je kijkt door een bril die is gekleurd door herinneringen, overtuigingen, verwachtingen, angsten en verlangens.
Dat klinkt misschien vreemd. Natuurlijk denk je dat je ziet wat er voor je staat. Een stoel is toch gewoon een stoel? Een collega is toch gewoon die collega? Maar Een Cursus in Wonderen nodigt je uit om te onderzoeken of dat werkelijk zo is.
Wanneer je iemand ontmoet die je ooit heeft gekwetst, zie je dan die persoon zoals hij of zij nu is? Of zie je vooral het beeld dat je in het verleden hebt gevormd? Wanneer je een vergadering binnenloopt, kijk je dan met frisse ogen, of neem je eerdere ervaringen mee? Vaak reageren we niet op het huidige moment, maar op onze interpretatie ervan.
Deze les vraagt niet om direct begrip. Dat is een belangrijk punt. De Cursus zegt eigenlijk: je hoeft het nog niet te snappen. Je hoeft alleen bereid te zijn om te oefenen. Juist het erkennen dat je het nog niet begrijpt, opent de deur naar een andere manier van kijken.
In hedendaagse taal
Je brein is een fantastische voorspellingsmachine. Het vergelijkt voortdurend wat het nu waarneemt met wat het al kent. Dat helpt ons om snel beslissingen te nemen, maar het heeft ook een schaduwkant. We zien vaak niet wat er werkelijk gebeurt. We zien wat we verwachten te zien.
Je partner zegt iets neutraals en jij hoort kritiek.
Je leidinggevende stelt een vraag en jij ervaart afwijzing.
Een klant twijfelt en jij concludeert dat je hebt gefaald.
Het huidige moment raakt vermengd met oude verhalen. Daardoor verliezen we het vermogen om werkelijk aanwezig te zijn.
De uitnodiging van deze les is: durf toe te geven dat je misschien niet alles ziet zoals het werkelijk is.
De diepere betekenis
Deze les is geen aanval op het verstand. Het is een uitnodiging tot nederigheid.
Zolang we ervan overtuigd zijn dat onze interpretatie de waarheid is, sluiten we ons af voor nieuwe mogelijkheden. Zodra we erkennen dat onze waarneming beperkt is, ontstaat ruimte.
Ruimte voor nieuwsgierigheid.
Ruimte voor compassie.
Ruimte voor liefde.
Ruimte voor een wonder, wat in de taal van de Cursus een verschuiving in waarneming betekent.
De non dualistische duiding
In het zenboeddhisme wordt gesproken over de beginnersgeest. De uitnodiging is om elk moment tegemoet te treden alsof je het voor het eerst ziet. Niet gevangen in concepten, maar open en direct aanwezig.
In het advaita vedanta wordt gezegd dat Maya, de sluier van illusie, ervoor zorgt dat wij de werkelijkheid vervormen door identificatie met onze gedachten en conditioneringen. De werkelijkheid wordt niet gezien zoals zij is, maar zoals het afgescheiden zelf haar interpreteert.
Binnen het taoïsme verwijst de Tao naar de levende werkelijkheid die zich voortdurend ontvouwt. Zodra wij haar proberen vast te zetten in oordelen en definities, verliezen we het directe contact ermee.
Het boeddhistische begrip Sunyata, leegte, wijst erop dat verschijnselen niet de vaste betekenis hebben die wij eraan toekennen. Onze interpretaties zijn niet absoluut.
Hoewel de woorden verschillen, wijzen deze tradities in dezelfde richting. Werkelijk zien vraagt om het loslaten van wat je denkt te weten.
Vanuit traditionele religies
Binnen het christendom klinkt een vergelijkbare uitnodiging door in de woorden van Jezus: "Wie oren heeft om te horen, laat hij horen." Het gaat niet alleen om fysiek horen en zien, maar om een innerlijke ontvankelijkheid.
Binnen de islam wordt gesproken over het hart dat bedekt kan raken door sluiers. Door zuivering van het hart ontstaat een helderder waarnemen van Gods aanwezigheid.
In het hindoeïsme wordt onderscheid gemaakt tussen de tijdelijke wereld van namen en vormen en de diepere werkelijkheid van Brahman, het ene onverdeelde Zijn.
Steeds opnieuw klinkt dezelfde oproep: kijk dieper dan je automatische interpretaties.
Voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les is bijzonder praktisch.
Veel conflicten op de werkvloer ontstaan niet door feiten, maar door interpretaties van feiten.
Een medewerker die stil is, wordt gezien als ongemotiveerd.
Een kritische vraag van een klant wordt opgevat als persoonlijke afwijzing.
Een verandering binnen een organisatie wordt geïnterpreteerd als bedreiging.
Bewust leiderschap begint met het besef: misschien zie ik deze situatie niet volledig zoals zij nu is.
Een coach kan vragen:
"Welke aannames doe je op dit moment?"
"Wat weet je zeker en wat vul je in?"
"Hoe zou je naar deze situatie kijken als je haar voor het eerst ontmoette?"
"Wat verandert er als je nieuwsgierigheid belangrijker maakt dan gelijk krijgen?"
De kwaliteit van onze relaties groeit wanneer we stoppen met reageren op onze verhalen en leren aanwezig te zijn bij wat zich werkelijk aandient.
Praktische oefening
Kijk vandaag een paar keer bewust om je heen.
Zeg langzaam tegen jezelf:
"Ik zie deze laptop niet zoals die nu is."
"Ik zie deze collega niet zoals die nu is."
"Ik zie deze klant niet zoals die nu is."
"Ik zie mezelf niet zoals ik nu ben."
Voel wat er gebeurt wanneer je jouw zekerheid even loslaat. Misschien ontstaat er ongemak. Misschien weerstand. Misschien juist opluchting.
Je hoeft niets te forceren.
Het enige wat deze les vraagt, is een klein beetje bereidheid om open te staan voor de mogelijkheid dat de werkelijkheid groter is dan jouw huidige interpretatie ervan.
Misschien is dat wel het begin van werkelijk zien.
Reflectievraag
Welke persoon of situatie in jouw leven bekijk jij vooral door de bril van het verleden, en wat zou er mogelijk worden als je bereid bent die vandaag met nieuwe ogen te ontmoeten?
bodmamu