De centrale boodschap van deze les is verrassend eenvoudig en tegelijkertijd diepgaand: wat je nu ziet, is niet de enige manier waarop je naar een situatie kunt kijken. Je kunt ook vrede zien.
Vaak denken we dat onze onrust veroorzaakt wordt door omstandigheden. Door wat iemand zei. Door een conflict. Door onzekerheid over de toekomst. Door wat er gisteren gebeurde. Deze les nodigt je uit om een radicale mogelijkheid te onderzoeken. Niet de situatie zelf ontneemt je vrede, maar de betekenis die jouw denkgeest eraan geeft.
Dat betekent niet dat pijnlijke situaties ontkend moeten worden. Het betekent wel dat er, naast angst, irritatie of verdriet, ook een andere manier van kijken beschikbaar is.
Wat deze les werkelijk zegt
Wanneer Een Cursus in Wonderen spreekt over vrede, bedoelt zij niet een oppervlakkig gevoel van rust of het vermijden van conflicten. Vrede verwijst naar een diepere laag in jezelf die onaangetast blijft door de wisselingen van het leven.
De les zegt eigenlijk:
"Ik hoef niet automatisch de interpretatie van mijn ego te geloven. Ik kan kiezen voor een andere innerlijke houding."
Het ego ziet tekort, gevaar, aanval, verdediging en schuld.
De vredige geest ziet mogelijkheden, begrip, menselijkheid en verbinding.
Je hoeft daarvoor de buitenwereld niet te veranderen. De verschuiving begint van binnen.
In hedendaagse taal
Stel dat een collega kortaf reageert.
De automatische reactie kan zijn:
"Zie je wel, hij respecteert me niet."
Of:
"Ik heb iets verkeerd gedaan."
Of:
"Ik moet mezelf verdedigen."
Deze les nodigt uit tot een andere vraag:
"Is dit werkelijk de enige manier waarop ik hiernaar kan kijken?"
Misschien heeft die collega stress.
Misschien begrijp je nog niet het hele verhaal.
Misschien hoef je helemaal niet in de verdediging te schieten.
Misschien kun je, midden in dezelfde situatie, vrede kiezen.
Niet omdat je naïef bent, maar omdat je weigert automatisch geleid te worden door angst.
De non dualistische betekenis
In veel non dualistische tradities wordt gesteld dat onze waarneming gekleurd wordt door identificatie met het afgescheiden zelf.
In het zenboeddhisme spreekt men over het zien zonder voorkeur en afkeer. Wanneer we niet voortdurend oordelen, verschijnt de werkelijkheid helderder.
In het Advaita Vedanta wordt gesproken over Maya, de sluier van misinterpretatie die ontstaat wanneer wij ons uitsluitend identificeren met het persoonlijke ik. Achter die sluier ligt Atman, het ware Zelf, dat één is met Brahman, de onveranderlijke werkelijkheid.
Het taoïsme nodigt uit om terug te keren naar het Tao, de natuurlijke stroom van het leven. Verzet creëert spanning, overgave brengt harmonie.
De soefi's spreken over het gepolijste hart. Hoe minder het hart vertroebeld wordt door angst en ego, hoe helderder het de goddelijke werkelijkheid weerspiegelt.
Hoewel de taal verschilt, wijzen deze tradities naar dezelfde ervaring: vrede is niet iets wat je buiten jezelf hoeft te vinden. Het is een kwaliteit van bewustzijn die zichtbaar wordt wanneer identificatie met angst losser wordt.
Vanuit religieuze tradities
Binnen het christendom klinkt Jezus' uitspraak: "Vrede laat Ik u, Mijn vrede geef Ik u." Die vrede is niet afhankelijk van uiterlijke omstandigheden.
Binnen de islam verwijst Salaam naar vrede als een toestand van overgave aan God.
Binnen het hindoeïsme eindigen veel gebeden met Shanti, vrede op alle niveaus van bestaan.
Het boeddhisme spreekt over het beëindigen van lijden door het doorzien van gehechtheid en aversie.
Steeds opnieuw verschijnt hetzelfde inzicht: werkelijke vrede ontstaat van binnenuit.
Toepassing voor professionals, leiders en coaches
Juist in organisaties wordt vaak gehandeld vanuit automatische interpretaties.
Een klant zegt nee.
Een medewerker maakt een fout.
Een leidinggevende geeft kritiek.
Een deal loopt anders dan verwacht.
De reflex van het ego is onmiddellijk:
"Dit is een bedreiging."
"Ik moet harder vechten."
"Dit betekent iets over mijn waarde."
Bewust leiderschap begint met het herkennen van die automatische reactie.
De coachvraag die je kunt stellen is:
"Welke andere mogelijkheid zie ik nu over het hoofd?"
Of:
"Als ik niet vanuit angst reageerde, hoe zou ik deze situatie dan benaderen?"
Een salesprofessional die vanuit vrede handelt, luistert beter.
Een manager die vanuit vrede handelt, reageert minder defensief.
Een coach die vanuit vrede aanwezig is, creëert veiligheid waardoor echte groei mogelijk wordt.
Vrede is geen passiviteit.
Vrede is helderheid zonder verkramping.
Het is handelen zonder innerlijke oorlog.
Praktische oefening voor vandaag
Neem drie keer vijf minuten de tijd.
Sluit je ogen.
Breng situaties, mensen of zorgen in gedachten die spanning oproepen.
Kijk er rustig naar zonder ze weg te duwen.
Zeg vervolgens:
Ik zou in plaats hiervan vrede kunnen zien.
Laat de gedachte weer los.
Ga verder met de volgende situatie.
Wanneer je gedurende de dag merkt dat je geraakt wordt, gebruik dan:
Ik zou in deze situatie vrede kunnen zien in plaats van wat ik er nu in zie.
En wanneer je merkt dat je vooral gevangen zit in onrust of piekeren:
Ik kan mijn gevoelens van onrust, tobberij of gedeprimeerdheid vervangen door vrede.
Tot slot
Deze les vraagt niet van je dat je vrede voelt.
Ze vraagt slechts om bereidheid.
De bereidheid om te erkennen dat jouw eerste interpretatie misschien niet de enige waarheid is.
Dat er, precies waar jij nu spanning ervaart, ook een andere mogelijkheid bestaat.
Misschien begint innerlijke vrijheid niet met het oplossen van al je problemen.
Misschien begint zij met één eenvoudige gedachte:
Ik zou in plaats hiervan vrede kunnen zien.
bodmamu