De titel van deze les lijkt eenvoudig, maar ze raakt aan een van de diepste verlangens die een mens kan hebben. "Ik wil niets liever dan zien." Het gaat hier niet over beter leren kijken met onze ogen. Het gaat over de bereidheid om de werkelijkheid te zien zoals zij werkelijk is, zonder de vervormingen van angst, overtuigingen, verwachtingen en oude pijn.
Een Cursus in Wonderen gebruikt het woord visie als iets anders dan gewone waarneming. Onze gewone waarneming is gekleurd door het ego. We zien niet alleen wat er is, maar vooral wat wij denken dat er is. We projecteren onze oordelen op mensen en situaties en noemen dat vervolgens de werkelijkheid.
Deze les nodigt uit tot een radicale verschuiving. Ben ik werkelijk bereid om de waarheid te zien, ook als die anders blijkt te zijn dan mijn vertrouwde verhalen?
Zien boven alle andere wensen
De les zegt dat dit idee meer uitdrukt dan vastberadenheid. Het geeft visie voorrang boven alle andere verlangens.
Dat is confronterend.
Want als we eerlijk zijn, willen we vaak liever gelijk krijgen dan werkelijk zien. We willen liever erkenning dan waarheid. Liever controle dan vertrouwen. Liever zekerheid dan openheid voor iets nieuws.
De les vraagt niet of je daar al bent. Ze vraagt slechts om bereidheid.
Je hoeft niet volledig overtuigd te zijn wanneer je zegt:
"Ik wil niets liever dan zien."
Zelfs als een deel van jou twijfelt, brengt het uitspreken van deze intentie je dichter bij het moment waarop ze volledig waar wordt.
De angst voor verlies
De Cursus begrijpt iets heel menselijks. Zodra wij zeggen dat we niets liever willen dan zien, ontstaat vaak angst.
Wat moet ik dan opgeven?
Mijn overtuigingen?
Mijn identiteit?
Mijn zekerheden?
Mijn dromen?
Daarom zegt de les:
"Visie kost niemand iets."
Werkelijk zien neemt niets van waarde weg. Integendeel. Het neemt alleen illusies weg die lijden veroorzaken.
En vervolgens:
"Ze kan alleen maar een zegen zijn."
Dat is een uitnodiging tot vertrouwen. De waarheid bedreigt nooit wat werkelijk van waarde is. Alleen wat niet werkelijk is, kan verdwijnen.
Vanuit non dualistisch perspectief
In veel non dualistische tradities vinden we precies dezelfde beweging terug.
In het zenboeddhisme spreekt men over het zien van onze oorspronkelijke natuur. Niet het verwerven van iets nieuws, maar het doorzien van de verhalen waarmee wij ons identificeren. Wanneer de denkgeest stil wordt, verschijnt wat er altijd al was.
In de Advaita Vedanta wordt onderscheid gemaakt tussen Maya, de wereld zoals zij door conditionering wordt ervaren, en Brahman, de ene ondeelbare werkelijkheid. Werkelijk zien betekent herkennen dat onze diepste identiteit, Atman, nooit afgescheiden is geweest van Brahman.
Het taoïsme spreekt over leven in overeenstemming met de Tao. We stoppen met het forceren van de werkelijkheid zodat we kunnen zien hoe het leven zichzelf ontvouwt.
Binnen het soefisme wordt gesproken over het reinigen van het hart. Niet omdat God afwezig is, maar omdat onze waarneming vertroebeld is geraakt. Wanneer de sluiers verdwijnen, wordt de goddelijke aanwezigheid zichtbaar.
De christelijke mystiek verwijst naar de woorden van Jezus:
"Wie ogen heeft om te zien, laat die zien."
Ook daar gaat het niet om fysieke ogen, maar om een innerlijk ontwaken.
Al deze tradities wijzen uiteindelijk naar dezelfde richting. De werkelijkheid hoeft niet gemaakt te worden. Zij hoeft slechts herkend te worden.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Juist in organisaties is deze les bijzonder praktisch.
Hoe vaak kijken we werkelijk?
Een manager ziet een medewerker als lastig.
Een verkoper ziet een klant als weerstand.
Een coach ziet een cliënt als ongemotiveerd.
Een ondernemer ziet een probleem als bedreiging.
Maar wat als dat slechts interpretaties zijn?
De vraag wordt dan:
Wat zie ik werkelijk?
Zie ik deze persoon, of zie ik mijn oordeel over deze persoon?
Zie ik de situatie, of zie ik mijn angst?
Zie ik mogelijkheden, of zie ik de grenzen die mijn verleden mij heeft geleerd?
Bewust leiderschap vraagt om deze bereidheid tot zien.
Niet onmiddellijk reageren.
Niet alles invullen.
Nieuwsgierig blijven.
Luisteren zonder direct conclusies te trekken.
Voor coaches en trainers is dit misschien wel een van de grootste geschenken die je iemand kunt bieden. Niet iemand vertellen wie hij is, maar hem helpen ontdekken welke overtuigingen het zicht vertroebelen.
Vaak ontstaat de grootste doorbraak wanneer iemand inziet:
"Misschien is mijn verhaal niet de waarheid."
Op dat moment ontstaat ruimte.
Ruimte voor creativiteit.
Ruimte voor verbinding.
Ruimte voor nieuwe keuzes.
Praktische oefening voor vandaag
Neem vandaag regelmatig een korte pauze.
Adem één keer bewust in en uit.
Zeg vervolgens langzaam tegen jezelf:
Ik wil niets liever dan zien.
Merk op welke weerstand verschijnt.
Voel je angst om iets kwijt te raken?
Twijfel je aan deze intentie?
Verlang je eigenlijk naar iets anders?
Veroordeel niets.
Voeg dan rustig toe:
Visie kost niemand iets.
Ze kan alleen maar een zegen zijn.
Laat deze woorden niet alleen een gedachte zijn, maar een opening.
Misschien hoef je vandaag niet alles anders te zien.
Misschien is één moment van oprechte bereidheid voldoende.
Volgens deze les kan zo'n moment je vele jaren van zoeken besparen.
Want uiteindelijk is verlichting misschien niet het verkrijgen van iets nieuws, maar het loslaten van alles wat ons verhindert te zien wat er altijd al aanwezig was.
bodmamu