De titel van deze les kan confronterend overkomen. "Wat ik zie is een vorm van wraak" klinkt misschien zwaar of zelfs overdreven. Toch wijst deze les naar een diep menselijk mechanisme dat we allemaal kennen. Wanneer we gekwetst, boos, angstig of teleurgesteld zijn, gaan we de wereld bekijken door de bril van die innerlijke pijn.
We zien afwijzing waar misschien onverschilligheid is. We zien bedreiging waar onzekerheid is. We verwachten dat anderen ons zullen kwetsen, bedriegen of tekortdoen. De wereld lijkt dan een plek waarin we voortdurend op onze hoede moeten zijn.
Wat bedoelt Een Cursus in Wonderen?
Volgens Een Cursus in Wonderen ontstaat aanval niet buiten ons, maar begint zij in de denkgeest. We dragen oordelen, verwijten en onverwerkte boosheid in ons mee. Vervolgens projecteren we die naar buiten.
We denken:
"De wereld doet mij pijn."
Terwijl de Cursus ons uitnodigt te onderzoeken:
"Is het mogelijk dat ik mijn eigen angst en boosheid terugzie in wat ik waarneem?"
Dat betekent niet dat er geen moeilijke situaties bestaan of dat onrecht ontkend moet worden. Het betekent wel dat onze interpretatie ervan vaak gekleurd wordt door oude pijn, overtuigingen en verwachtingen.
Als ik verwacht aangevallen te worden, zal ik sneller verdedigen.
Als ik verwacht afgewezen te worden, zal ik sneller afstand nemen.
Als ik verwacht tekort te komen, zal ik sneller vechten.
Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Een moderne vertaling
Je zou deze les ook zo kunnen formuleren:
De wereld die ik zie, weerspiegelt vaak de strijd die ik van binnen voer.
Of:
Zolang ik mijn eigen angst niet herken, lijkt de buitenwereld mijn vijand.
De uitnodiging van deze les is niet om jezelf schuldig te voelen over negatieve gedachten. Integendeel. Ze nodigt uit tot bevrijding.
Als jij deze wereld hebt helpen creëren met jouw interpretaties, dan kun je ook leren anders te kijken.
Dat is goed nieuws.
Non dualistische duiding
In veel non dualistische tradities vinden we dezelfde wijsheid terug.
Binnen het zenboeddhisme wordt gezegd dat we de werkelijkheid niet zien zoals zij is, maar zoals onze geconditioneerde geest haar inkleurt. Vanuit gehechtheid en afkeer ontstaat lijden. Wanneer de geest stil wordt, verschijnt de werkelijkheid zonder de voortdurende projecties van het ego.
In de Advaita Vedanta spreekt men over Maya, de sluier van vergissing waardoor we onze gedachten aanzien voor werkelijkheid. Het afgescheiden zelf verdedigt zichzelf voortdurend. Wanneer wordt ingezien dat het diepste Zelf, Atman, één is met Brahman, verdwijnt de behoefte aan aanval.
Het taoïsme leert dat verzet tegen wat is, strijd creëert. Door terug te keren naar het Tao, de natuurlijke stroom van het leven, ontstaat zachtheid en vertrouwen.
Binnen de soefi traditie spreekt men over het zuiveren van het nafs, het ego dat voortdurend reageert vanuit angst, trots en verdediging. Wanneer het hart gezuiverd wordt, ziet men de goddelijke werkelijkheid achter de uiterlijke vormen.
Ook binnen de christelijke mystiek vinden we deze gedachte terug. Jezus roept op om niet te oordelen en zelfs de vijand lief te hebben. Niet omdat gedrag altijd goedgekeurd moet worden, maar omdat liefde een diepere werkelijkheid onthult dan angst.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les heeft enorme praktische waarde.
Hoe vaak interpreteren we gedrag van collega's vanuit onze eigen onzekerheid?
Een kritische opmerking van een leidinggevende wordt een persoonlijke aanval.
Een afwijzing van een klant wordt bewijs dat we niet goed genoeg zijn.
Een medewerker die weerstand toont, wordt gezien als lastig of ongemotiveerd.
Maar wat als we eerst onze eigen interpretatie onderzoeken?
Stel jezelf vragen als:
-
Welke betekenis geef ik aan deze situatie?
-
Welke angst wordt hier in mij geraakt?
-
Zie ik feiten, of zie ik mijn verhaal over de feiten?
-
Reageer ik vanuit aanwezigheid of vanuit verdediging?
Bewust leiderschap vraagt het vermogen om onderscheid te maken tussen wat er werkelijk gebeurt en wat onze geconditioneerde geest ervan maakt.
Coaching vanuit deze les betekent mensen helpen ontdekken dat zij niet machteloos zijn tegenover hun ervaringen. Tussen gebeurtenis en reactie ligt een ruimte. In die ruimte ontstaat keuzevrijheid.
Daar begint werkelijke transformatie.
Praktische oefening
Neem vandaag vijf momenten van ongeveer één minuut.
Kijk rustig om je heen. Naar mensen, voorwerpen, situaties.
Herhaal langzaam:
Ik zie alleen het vergankelijke.
Ik zie niets wat duurzaam is.
Wat ik zie is niet werkelijk.
Wat ik zie is een vorm van wraak.
Vraag jezelf vervolgens af:
Is dit de wereld die ik werkelijk wil zien?
Voel het antwoord zonder het te forceren.
Misschien ontdek je dat je verlangt naar een wereld die minder gebaseerd is op angst en meer op vertrouwen.
Misschien besef je dat anders leren kijken mogelijk is.
En misschien ligt ware vrede niet in het veranderen van de wereld, maar in het loslaten van de strijd waarmee je haar tot nu toe hebt bekeken.
Reflectievraag: Welke situatie in mijn leven zie ik mogelijk nog door de bril van oude pijn, angst of verdediging?
bodmamu