Deze les behoort tot de meer confronterende lessen van Een Cursus in Wonderen. Dat komt vooral doordat zij een uitspraak doet die gemakkelijk verkeerd begrepen kan worden:
"Ziekte is een verdediging tegen de waarheid."
Als je deze woorden letterlijk leest, kan het lijken alsof mensen bewust kiezen om ziek te worden of dat lichamelijk lijden hun eigen schuld is. Dat is niet wat deze les wil zeggen. De Cursus spreekt hier op het niveau van de denkgeest en gebruikt het begrip ziekte veel breder dan alleen lichamelijke klachten.
Waar gaat deze les in essentie over?
De kern van deze les is dat wij ons vaak verdedigen tegen datgene wat werkelijk waar is over onszelf.
Volgens de Cursus is de diepste waarheid dat jij heel bent, onschuldig bent, verbonden bent met liefde en nooit werkelijk afgescheiden bent geweest van God, het Leven of de Bron.
Maar het ego heeft een ander verhaal opgebouwd. Het vertelt dat je kwetsbaar bent, tekortschiet, moet vechten om te overleven, jezelf moet bewijzen en uiteindelijk verloren kunt gaan.
Wanneer er momenten ontstaan waarop je iets voelt van die diepere waarheid, kan dat oude zelfbeeld beginnen te wankelen. En dat voelt paradoxaal genoeg bedreigend. Want wie ben jij nog als je niet langer degene bent die voortdurend moet controleren, beschermen of verdedigen?
De les zegt dat ziekte, zowel psychisch als lichamelijk beleefd, soms een manier kan worden om die oude identiteit in stand te houden. Niet als bewuste keuze, maar als een diep ingesleten patroon in de denkgeest.
Moderne taal
Je zou deze les kunnen vertalen als:
"Soms houden we vast aan verhalen, overtuigingen en patronen die ons beperken, omdat het onbekend voelt om werkelijk vrij te zijn."
We verdedigen ons tegen kwetsbaarheid.
We verdedigen ons tegen liefde.
We verdedigen ons tegen intimiteit.
We verdedigen ons tegen onze eigen grootsheid.
We verdedigen ons tegen vrede.
En soms doen we dat zo snel en automatisch dat we niet eens merken dat we het doen.
De psychologie achter deze les
In de moderne psychologie herkennen we vergelijkbare mechanismen.
Freud sprak over afweermechanismen.
Mensen rationaliseren, projecteren of ontkennen om pijnlijke waarheden niet onder ogen te hoeven zien.
In de cognitieve psychologie zien we hoe overtuigingen ons waarnemingsfilter bepalen.
In traumatherapie wordt zichtbaar hoe beschermingsstrategieën ooit noodzakelijk waren, maar later het leven kunnen beperken.
De Cursus gaat nog een stap verder. Zij zegt dat uiteindelijk elke verdediging voortkomt uit één fundamentele vergissing:
de overtuiging dat wij afgescheiden zijn van onze ware natuur.
Non dualistische duiding
Binnen het zenboeddhisme wordt gezegd dat lijden ontstaat doordat wij ons vastklampen aan een afzonderlijk zelf.
De gedachte "ik ben dit lichaam, deze geschiedenis, deze identiteit" wordt gezien als een constructie van de geest.
In Advaita Vedanta spreekt men over Maya, de sluier van vergissing die ons doet geloven dat wij beperkt en afgescheiden zijn. Onze ware natuur, Atman, blijkt altijd al één te zijn met Brahman, het Absolute.
Het taoïsme leert dat verzet tegen de natuurlijke stroom van het leven spanning veroorzaakt. Hoe meer controle, hoe meer strijd.
Ook de christelijke mystiek wijst op hetzelfde principe. Jezus zegt dat de waarheid je vrij zal maken. Niet omdat zij iets toevoegt, maar omdat zij onthult wat er altijd al was.
De taal verschilt, maar de richting is dezelfde:
de weg naar vrijheid loopt niet via méér verdediging, maar via ontspanning in wat werkelijk is.
Wat betekent dit niet?
Deze les vraagt om nuance.
Zij zegt niet:
dat mensen schuldig zijn aan hun ziekte.
Zij zegt niet:
dat medische zorg overbodig is.
Zij zegt niet:
dat lichamelijk lijden ingebeeld is.
Wel nodigt zij uit om naast lichamelijke behandeling ook nieuwsgierig te kijken naar de innerlijke laag:
Waar verzet ik mij tegen?
Welke waarheid over mezelf vind ik moeilijk te ontvangen?
Welke identiteit probeer ik koste wat kost vast te houden?
Dat onderzoek vraagt zachtheid en compassie, geen oordeel.
Voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les heeft een verrassend praktische betekenis.
Veel professionals functioneren vanuit voortdurende verdediging.
Ze verdedigen hun positie.
Hun imago.
Hun gelijk.
Hun succes.
Hun controle.
Hun deskundigheid.
Maar juist die verdedigingshouding kost enorm veel energie.
Een leider die niets hoeft te bewijzen, wordt toegankelijker.
Een coach die zijn onzekerheid niet hoeft te verbergen, creëert veiligheid.
Een verkoper die niet vanuit tekort opereert, kan werkelijk luisteren.
Een ondernemer die niet voortdurend vecht tegen wat is, neemt helderdere beslissingen.
De vraag die je in coaching kunt stellen is:
"Wat probeer je op dit moment te beschermen?"
En daarachter:
"Wie zou je zijn als je die verdediging even niet nodig had?"
Vaak ligt daar niet zwakte, maar juist authenticiteit, creativiteit en verbinding.
Oefening voor vandaag
Neem vandaag twee momenten van ongeveer vijftien minuten.
Ga rustig zitten.
Adem rustig in en uit.
Herhaal langzaam:
Ziekte is een verdediging tegen de waarheid.
Ik wil de waarheid over wie ik werkelijk ben ontvangen.
Ik hoef mij niet langer te verdedigen tegen liefde, vrede en heelheid.
Merk op welke weerstand verschijnt.
Probeer die niet weg te duwen.
Zie haar vriendelijk onder ogen.
En herinner jezelf eraan:
Je hoeft de waarheid niet te maken.
Je hoeft haar niet te verdienen.
Je hoeft haar alleen niet langer buiten te sluiten.
Misschien is genezing uiteindelijk niet het worden van iemand anders.
Misschien is genezing het ontspannen in wie je altijd al bent geweest.
bodmamu
Reactie plaatsen
Reacties