We brengen een groot deel van ons leven door met het definiëren van wie we denken te zijn. We geven onszelf etiketten als introvert of extravert, succesvol of mislukt, gezond of ziek, jong of oud, slim of minder slim. Volgens Een Cursus in Wonderen zijn al deze omschrijvingen uiteindelijk beperkt. Ze beschrijven hooguit een tijdelijke ervaring, maar nooit onze werkelijke identiteit.
Deze les nodigt ons uit om voorbij dat beperkte zelfbeeld te kijken.
Wanneer de les spreekt over de Zoon van God, verwijst zij niet naar één persoon, maar naar het goddelijke bewustzijn dat in ieder mens aanwezig is. Achter alle persoonlijke verhalen leeft een onveranderlijke kern van liefde, heelheid en vrijheid. Dat is wat vandaag gezien wil worden.
De les maakt vervolgens een opmerkelijke draai. Zij zegt dat hoe jij een ander ziet, bepaalt hoe jij jezelf ervaart. Zie je vooral fouten, zwakheden en tekortkomingen in anderen, dan bevestig je ongemerkt hetzelfde beeld van jezelf. Zie je de ander als heel, krachtig en onschuldig, dan herinner je jezelf aan dezelfde waarheid.
Werkelijke waarneming begint dus niet met beter naar jezelf kijken, maar met anders leren kijken naar de mensen om je heen.
Verdieping vanuit non dualiteit
Vrijwel alle non dualistische tradities wijzen erop dat beperking een vergissing van identificatie is.
In het Upanishads wordt gesproken over Atman, het diepste Zelf, dat één is met Brahman, de oneindige werkelijkheid. De persoon lijkt beperkt, maar het ware Zelf kent geen grenzen.
Binnen het Advaita Vedanta ontstaat lijden doordat wij ons identificeren met lichaam, gedachten en persoonlijkheid. Zodra deze identificatie wegvalt, blijkt dat het bewustzijn zelf nooit beperkt is geweest.
Het Zen spreekt liever niet over een blijvend zelf, maar wijst direct naar de open ruimte van bewustzijn waarin alle ervaringen verschijnen. De wolken veranderen voortdurend, maar de lucht blijft onaangetast.
Het Taoïsme leert dat het leven vanzelf stroomt wanneer wij stoppen onszelf voortdurend te definiëren. Hoe minder wij ons vastzetten in beelden over wie wij zijn, hoe vrijer wij worden.
Ook de moderne psychologie sluit hier verrassend goed op aan. Onderzoek naar zelfbeeld laat zien dat mensen die zichzelf voortdurend labelen, minder flexibel omgaan met verandering. Wie zichzelf leert zien als een voortdurend ontwikkelend mens in plaats van als een vaste identiteit, ervaart doorgaans meer veerkracht en psychologische vrijheid.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les raakt de kern van leiderschap.
Leiders beperken mensen vaak zonder het te beseffen. Ze denken: "Hij is nu eenmaal onzeker." "Zij is geen leider." "Die collega is lastig." Daarmee wordt niet alleen het beeld van de ander kleiner, maar ook het eigen bewustzijn.
Goede coaches doen precies het tegenovergestelde. Zij kijken voorbij het huidige gedrag en zien het aanwezige potentieel. Zij spreken mensen niet aan op hun beperkingen, maar op hun mogelijkheden.
In sales geldt hetzelfde. Een klant is nooit slechts een prospect. Een medewerker is nooit alleen een functie. Een gesprekspartner is nooit zijn weerstand. Zodra jij iemand als compleet ziet, verandert de kwaliteit van het contact.
Misschien is dat wel een van de grootste lessen uit deze tekst. Niet dat je blind wordt voor gedrag of problemen, maar dat je weigert iemands diepste identiteit daarmee gelijk te stellen.
Praktische oefening
Kies vandaag drie mensen die je ontmoet.
Vraag jezelf bij ieder van hen af:
-
Welk label plak ik automatisch op deze persoon?
-
Kan ik dat label even loslaten?
-
Welke kracht, wijsheid of heelheid zie ik als ik voorbij mijn oordeel kijk?
Doe daarna precies dezelfde oefening bij jezelf.
Niet door jezelf op te peppen, maar door eenvoudig te stoppen jezelf kleiner te maken dan je werkelijk bent.
Affirmatie
Ik ben niet beperkt door mijn verleden, mijn lichaam of mijn gedachten.
Ik zie vandaag de heelheid in anderen en herinner daardoor mijn eigen heelheid.
Hoe ik jou zie, zo leer ik mezelf kennen.
bodmamu