Les 198 raakt aan een van de meest confronterende en tegelijkertijd bevrijdende inzichten van Een Cursus in Wonderen. De les stelt dat niet de wereld, niet andere mensen en niet omstandigheden ons werkelijk verwonden. Wat ons pijn doet, is onze eigen veroordeling.
Dat klinkt op het eerste gezicht misschien vreemd. Want mensen kunnen ons toch kwetsen? We kunnen toch verlies ervaren, afgewezen worden of onrecht meemaken?
De Cursus ontkent niet dat deze ervaringen binnen de menselijke werkelijkheid plaatsvinden. Wat zij zegt, is dat het diepste lijden niet ontstaat door de gebeurtenis zelf, maar door de betekenis die wij eraan geven. Zodra wij oordelen, veroordelen, vasthouden aan schuld of onszelf als slachtoffer zien, sluiten we ons af van onze ware natuur. Die afscheiding ervaren we als pijn.
Wat betekent veroordeling werkelijk?
Veroordeling is meer dan kritiek hebben op iemand.
Veroordeling betekent dat je gelooft dat iemand definitief fout is, inclusief jezelf.
Het kan zich uiten als:
-
"Hij had dit nooit mogen doen."
-
"Zij heeft mijn leven verpest."
-
"Ik ben niet goed genoeg."
-
"Ik heb gefaald."
-
"Ik verdien dit niet."
Elke veroordeling versterkt het idee van afgescheidenheid. Er ontstaat een ik tegenover een ander. Een slachtoffer tegenover een dader. Een winnaar tegenover een verliezer.
Volgens de Cursus is dat precies de bron van ons psychologische en spirituele lijden.
Waarom vergeving bevrijdt
Vergeving betekent hier niet dat je gedrag goedpraat.
Het betekent dat je bereid bent voorbij het verhaal te kijken.
Je laat het oordeel los dat iemand of jijzelf werkelijk beschadigd, schuldig of afgescheiden zou zijn.
Daarom zegt de les:
"Alleen mijn veroordeling verwondt me. Alleen mijn eigen vergeving maakt me vrij."
Vergeving is volgens de Cursus een tijdelijke brug. Uiteindelijk bestaat alleen waarheid. Maar zolang wij nog dromen van afgescheidenheid, is vergeving het middel waardoor we ontwaken.
De non dualistische betekenis
In vrijwel alle non dualistische tradities vinden we dezelfde kern terug.
Advaita Vedanta
In Advaita ontstaat lijden doordat we ons identificeren met het persoonlijke zelf in plaats van met het eeuwige Atman, dat één is met Brahman.
Veroordeling versterkt de identificatie met het ego.
Vergeving ontspant die identificatie en brengt ons terug naar onze ware aard.
Zen Boeddhisme
Zen leert dat lijden ontstaat door gehechtheid aan gedachten en verhalen.
Wanneer we iemand veroordelen, houden we vast aan een mentaal beeld.
Wanneer dat beeld wordt losgelaten, verschijnt wat Zen noemt de oorspronkelijke geest, vrij van voorkeur en afkeer.
Taoïsme
Het Taoïsme ziet weerstand tegen het leven als de bron van innerlijke strijd.
Veroordeling is verzet tegen wat is.
Vergeving is weer meestromen met de Tao, de natuurlijke stroom van het bestaan.
Soefisme
Voor de soefi's verduistert oordeel het hart.
Vergeving opent het hart opnieuw voor de liefde van God.
Waar liefde verschijnt, verdwijnt afscheiding.
De christelijke parallel
Jezus' woorden aan het kruis:
"Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen."
zijn misschien wel de ultieme illustratie van deze les.
Zelfs te midden van uiterlijke pijn kiest hij niet voor veroordeling.
Daardoor blijft zijn bewustzijn verbonden met liefde in plaats van met slachtofferschap.
Praktische toepassing voor professionals, leiders en coaches
Deze les heeft enorme praktische waarde in organisaties.
Veel energieverlies ontstaat door verborgen veroordelingen:
-
medewerkers die leidinggevenden veroordelen
-
leidinggevenden die medewerkers veroordelen
-
teams die elkaar verwijten maken
-
ondernemers die zichzelf voortdurend afwijzen
-
salesprofessionals die zichzelf veroordelen na een verloren deal
Zolang veroordeling aanwezig is, ontstaat spanning, defensief gedrag en energieverlies.
Een coach kan daarom vragen:
-
Welk oordeel houd je vast?
-
Over wie ben je nog boos?
-
Welke zelfkritiek blijft zich herhalen?
-
Wat gebeurt er als je dat oordeel even loslaat?
Vaak blijkt dat de grootste blokkade niet de situatie zelf is, maar de betekenis die eraan gegeven wordt.
Bewust leiderschap begint waar veroordeling plaatsmaakt voor helderheid, verantwoordelijkheid en compassie.
Niet omdat alles goed is.
Maar omdat je inziet dat vasthouden aan oordeel vooral jezelf gevangen houdt.
Reflectievragen
-
Welk oordeel draag ik vandaag met mij mee?
-
Tegen wie richt ik dat oordeel?
-
Welk oordeel heb ik over mezelf?
-
Wat zou er veranderen als ik dit oordeel vandaag losliet?
-
Hoe zou liefde naar deze situatie kijken?
Affirmatie
Vandaag kies ik ervoor mijn oordelen te herkennen zonder ze te voeden.
Ik herinner mij dat mijn ware natuur niet gekwetst kan worden.
Door vergeving laat ik de gevangenis van mijn eigen denken achter mij.
Door vergeving keer ik terug naar vrijheid.
Kernzin van deze les:
Alleen mijn veroordeling verwondt me. Alleen mijn eigen vergeving maakt me vrij.
bodmamu