Deze les bevat een van de meest confronterende uitspraken uit Een Cursus in Wonderen:
"Ik kan alleen mijzelf maar kruisigen."
Op het eerste gezicht klinkt dit hard. Het kan zelfs voelen alsof de cursus zegt dat alles je eigen schuld is. Maar dat is niet wat hier bedoeld wordt.
De cursus spreekt nooit over schuld. Ze spreekt over verantwoordelijkheid.
De kern van deze les is dat ons lijden niet wordt veroorzaakt door de wereld zelf, maar door de betekenis die wij eraan geven. Niet de gebeurtenis veroorzaakt onze innerlijke pijn, maar de interpretatie ervan.
Dat betekent niet dat moeilijke gebeurtenissen niet bestaan. Het betekent dat onze werkelijke gevangenis niet buiten ons ligt, maar in de manier waarop wij erover denken.
De les zegt eigenlijk:
"Wat mij gevangen houdt, zijn niet de omstandigheden. Het zijn mijn overtuigingen over die omstandigheden."
En dat is tegelijkertijd het bevrijdende nieuws.
Want als de oorzaak van mijn lijden buiten mij ligt, ben ik machteloos.
Maar als de oorzaak in mijn denken ligt, ontstaat er vrijheid.
De diepere betekenis van kruisiging
In de taal van de cursus staat kruisiging symbool voor zelfaanval.
Iedere keer dat je jezelf veroordeelt.
Iedere keer dat je jezelf tekort vindt schieten.
Iedere keer dat je jezelf afwijst.
Iedere keer dat je denkt dat je niet goed genoeg bent.
Iedere keer dat je jezelf vergelijkt met anderen.
Dan kruisig je jezelf.
Niet letterlijk natuurlijk, maar psychologisch en spiritueel.
De meeste mensen denken dat hun grootste vijanden buiten hen zitten.
De cursus zegt dat de grootste aanvaller meestal in ons eigen hoofd woont.
De stem die voortdurend zegt:
"Je bent niet goed genoeg."
"Je had verder moeten zijn."
"Je hebt gefaald."
"Je bent tekortgeschoten."
Dat is de werkelijke kruisiging waar deze les naar verwijst.
Waarom we anderen aanvallen
De les gaat nog een stap verder.
Wanneer wij anderen aanvallen, bekritiseren of veroordelen, proberen we vaak onbewust iets in onszelf niet te voelen.
Projectie is een oud psychologisch mechanisme.
Wat wij in onszelf niet willen zien, zien wij vervolgens in anderen.
Daardoor lijkt het alsof het probleem buiten ons ligt.
Maar de cursus zegt:
"Door een ander aan te vallen, val jij uiteindelijk alleen jezelf aan."
Want iedere aanval versterkt het geloof in afscheiding.
En zodra jij gelooft dat afscheiding werkelijk is, ervaar je die ook zelf.
De pijn die je uitzendt, blijft daarom nooit buiten jezelf bestaan.
De angst voor God
Een bijzonder gedeelte van deze les gaat over de angst voor God.
Veel mensen denken hierbij aan religie.
Maar de cursus bedoelt iets universelers.
Zolang wij geloven dat wij schuldig zijn, geloven wij ook dat er uiteindelijk een straf zal volgen.
Dat hoeft geen religieuze straf te zijn.
Het kan ook de angst zijn om afgewezen te worden.
Om niet succesvol genoeg te zijn.
Om niet geliefd te zijn.
Om niet te voldoen.
De cursus noemt dat de angst voor God.
Niet omdat God angstaanjagend zou zijn.
Maar omdat wij denken dat Liefde ons zal veroordelen vanwege wat wij denken te hebben gedaan.
Deze les maakt duidelijk dat die angst gebaseerd is op een vergissing.
Liefde veroordeelt niet.
Liefde geneest.
Non dualistische duiding
In het zenboeddhisme wordt gezegd dat lijden ontstaat door gehechtheid aan gedachten.
Niet de werkelijkheid veroorzaakt het probleem.
De identificatie met onze verhalen veroorzaakt het probleem.
In Advaita Vedanta ontstaat lijden doordat het Zelf zich identificeert met het beperkte ego in plaats van met Atman, zijn ware natuur.
In het taoïsme ontstaat strijd wanneer wij ons verzetten tegen de natuurlijke stroom van de Tao.
In het soefisme spreekt men over de nafs, het ego dat voortdurend afscheiding creëert en daardoor lijdt.
In al deze tradities vinden we dezelfde boodschap:
De gevangenis bevindt zich niet buiten ons.
De gevangenis bestaat uit identificatie met een beperkt zelfbeeld.
En bevrijding ontstaat wanneer die identificatie wordt doorzien.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les heeft enorme praktische waarde.
Veel professionals leven met onzichtbare vormen van zelfkruisiging.
De salesprofessional die zichzelf veroordeelt omdat een deal niet doorgaat.
De ondernemer die zichzelf een mislukking noemt wanneer resultaten tegenvallen.
De manager die zichzelf voortdurend onder druk zet om perfect te presteren.
De leider die denkt nooit genoeg te doen.
Van buiten lijken deze mensen succesvol.
Van binnen voeren ze soms een constante strijd met zichzelf.
Deze les nodigt uit tot een fundamentele verschuiving:
Van zelfkritiek naar zelfbewustzijn.
Van veroordeling naar nieuwsgierigheid.
Van controle naar vertrouwen.
Voor coaches is dit een krachtige vraag:
"Welke gedachte veroorzaakt werkelijk je lijden?"
Niet:
"Wat is er gebeurd?"
Maar:
"Wat geloof je over wat er gebeurd is?"
Daar ligt vaak de sleutel.
Want wanneer de overtuiging verandert, verandert de ervaring mee.
Sterke leiders zijn meestal niet degenen die zichzelf het hardst aanvallen.
Sterke leiders zijn degenen die zichzelf helder kunnen waarnemen zonder zichzelf te veroordelen.
Praktische oefening
Neem vandaag een moment waarop je spanning, irritatie of verdriet ervaart.
Vraag jezelf vervolgens af:
"Welke gedachte geloof ik op dit moment?"
Daarna:
"Is deze gedachte absoluut waar?"
En tenslotte:
"Wat zou ik ervaren zonder deze gedachte?"
Blijf een paar minuten stil bij die laatste vraag.
Vaak ontstaat daar direct meer ruimte.
Meer rust.
Meer vrijheid.
En precies dat is waar deze les naartoe wijst.
Niet naar schuld.
Niet naar zelfverwijt.
Maar naar het besef dat de deur van de gevangenis altijd van binnenuit geopend kan worden.
"Ik kan alleen mijzelf maar kruisigen."
En daarom kan ook alleen jij jezelf bevrijden.
bodmamu