De tweede les van Een Cursus in Wonderen bouwt voort op de eerste. In de eerste les werd gesteld dat niets wat we zien op zichzelf betekenis heeft. Dat kan verwarrend of zelfs bedreigend klinken. In deze tweede les wordt duidelijk waarom: wij zijn degenen die betekenis geven aan wat we waarnemen.
De les luidt:
"Ik heb alles wat ik in deze kamer, in deze straat, uit dit raam of op deze plek zie alle betekenis gegeven die het voor mij heeft."
Dat is een radicale uitspraak. Ze betekent niet dat de wereld niet bestaat of dat feiten er niet toe doen. Ze wijst erop dat onze ervaring van de wereld grotendeels wordt gevormd door de interpretaties die wij eraan geven.
We leven niet in de werkelijkheid, maar in onze verhalen erover
Twee mensen kunnen precies dezelfde situatie meemaken en toch iets totaal anders ervaren.
De één ziet kritiek en voelt zich afgewezen.
De ander ziet feedback en voelt zich geholpen.
De één ziet regen en denkt: "Wat een waardeloze dag."
De ander denkt: "Wat heerlijk dat de natuur weer gevoed wordt."
De gebeurtenis is hetzelfde. De betekenis verschilt.
Volgens deze les reageren we meestal niet op wat er werkelijk gebeurt, maar op de betekenis die wij eraan hebben toegekend. Die betekenissen ontstaan uit opvoeding, eerdere ervaringen, overtuigingen, angsten, verlangens en conditioneringen.
We zien niet alleen wat er is.
We zien wat wij denken dat het betekent.
Waarom dit bevrijdend is
Op het eerste gezicht kan deze les ongemakkelijk voelen.
Als ik zelf betekenis geef aan mijn ervaringen, betekent dit dan dat ik verantwoordelijk ben voor mijn lijden?
De Cursus bedoelt dit niet als schuld. Het is juist een uitnodiging tot vrijheid.
Want als jij de betekenis hebt gegeven, dan ben je er niet volledig aan overgeleverd. Dan is het mogelijk om anders te kijken. Je hoeft niet gevangen te blijven in oude interpretaties.
Misschien is die collega niet tegen je.
Misschien betekent die fout niet dat je hebt gefaald.
Misschien zegt die afwijzing niets over jouw waarde.
Misschien is er een andere manier van kijken mogelijk.
Vanuit non dualiteit
In het zenboeddhisme wordt gesproken over het rechtstreeks zien van wat is, zonder het onmiddellijk te benoemen of te beoordelen. We leven vaak vanuit voorkeur en afkeer. Daardoor zien we niet helder.
In het advaita vedanta wordt dit proces verbonden met Maya, de sluier van projectie waardoor we onze eigen gedachten aanzien voor werkelijkheid. De geest kleurt alles in en vergeet vervolgens dat zij zelf de schilder is.
Het taoïsme nodigt uit tot leven in overeenstemming met de Tao, vóór de voortdurende mentale indeling in goed en slecht, winst en verlies.
Binnen het boeddhisme verwijst het begrip Sunyata, leegte, naar het inzicht dat verschijnselen geen vaste, inherente betekenis bezitten. Betekenis ontstaat in afhankelijkheid van perspectief, context en interpretatie.
Ook binnen de christelijke mystiek vinden we dit terug. Jezus zegt herhaaldelijk dat mensen ogen hebben maar niet werkelijk zien. Niet omdat zij blind zijn, maar omdat hun waarneming verduisterd wordt door angst, oordeel en vaststaande overtuigingen.
De uitnodiging is overal dezelfde:
Zie eerst hoe je kijkt.
Dan kan er werkelijk gezien worden.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Deze les heeft enorme praktische waarde.
Een leidinggevende interpreteert een kritische medewerker misschien als lastig of ongehoorzaam. Vanuit die betekenis ontstaat irritatie en afstand. Wanneer hij onderzoekt welke betekenis hij zelf heeft toegevoegd, ontstaat ruimte voor nieuwsgierigheid. Misschien spreekt hier juist betrokkenheid.
Een salesprofessional kan een afwijzing interpreteren als persoonlijk falen. Vanuit die betekenis ontstaan onzekerheid en spanning. Maar een afwijzing kan ook simpelweg betekenen dat de timing niet klopt of dat de behoefte ontbreekt.
Een coach kan cliënten helpen onderzoeken:
"Wat is er feitelijk gebeurd?"
"Welke betekenis heb je eraan gegeven?"
"Is die betekenis absoluut waar?"
"Welke andere mogelijkheden zijn er?"
Veel stress ontstaat niet door gebeurtenissen zelf, maar door de verhalen die we eraan koppelen.
Bewust leiderschap begint bij het herkennen van die verhalen.
Niet alles geloven wat je denkt.
Praktische oefening
Kijk vandaag een paar keer bewust om je heen.
Kies willekeurige dingen die je ziet en zeg in jezelf:
"Ik heb deze e mail alle betekenis gegeven die ze voor mij heeft."
"Ik heb deze vergadering alle betekenis gegeven die ze voor mij heeft."
"Ik heb deze file alle betekenis gegeven die ze voor mij heeft."
"Ik heb deze blik van mijn partner alle betekenis gegeven die die voor mij heeft."
Merk op wat er gebeurt.
Vaak ontstaat er direct wat meer ruimte. Je hoeft je interpretatie niet onmiddellijk los te laten. Je hoeft alleen te erkennen dat het een interpretatie is.
Dat besef opent de deur naar vrijheid.
Ter overdenking
Misschien is de werkelijkheid vriendelijker dan de verhalen die ik erover vertel.
Misschien hoef ik niet alles te geloven wat mijn denken produceert.
Misschien begint wijsheid niet met betere antwoorden, maar met het losser vasthouden aan mijn eigen betekenissen.
En misschien ontstaat juist daar de mogelijkheid om met nieuwe ogen te kijken.
bodmamu