De eerste les van Een Cursus in Wonderen kan verwarrend, provocerend of zelfs wat absurd overkomen. Hoezo betekent deze tafel niets? Natuurlijk betekent een tafel iets. Je eet eraan, werkt eraan of voert er gesprekken.
Toch vraagt deze les niet om te ontkennen dat dingen een praktische functie hebben. De les nodigt ons uit om iets diepers te onderzoeken. Zij stelt een eenvoudige maar ingrijpende vraag:
Zie ik de werkelijkheid zoals die is, of zie ik vooral mijn eigen interpretaties?
Wij kijken meestal niet onbevangen naar de wereld. We zien door een filter van herinneringen, overtuigingen, verwachtingen, angsten en verlangens. Een stoel is niet zomaar een stoel. Misschien herinnert die je aan je ouderlijk huis. Een auto staat voor vrijheid of status. Een e mail van een collega betekent voor de één kritiek en voor de ander betrokkenheid.
De les zegt eigenlijk:
Wat ik denk dat iets betekent, is vaak een betekenis die mijn eigen denken eraan heeft toegevoegd.
Door te oefenen met de gedachte dat niets wat je ziet op zichzelf betekenis heeft, ontstaat er ruimte. Ruimte om opnieuw te kijken. Ruimte om oude conclusies los te laten. Ruimte voor een frisse waarneming.
Wat betekent deze les in hedendaagse taal?
Je zou deze les kunnen vertalen als:
"Ik weet niet werkelijk wat ik zie. Ik ben bereid mijn automatische interpretaties ter discussie te stellen."
Dat vraagt om nederigheid. Niet de nederigheid van jezelf klein maken, maar de openheid om toe te geven:
"Misschien heb ik het niet helemaal bij het juiste eind."
Dat is het begin van wijsheid.
De non dualistische duiding
In veel non dualistische tradities vinden we hetzelfde inzicht terug.
Zenboeddhisme
Zen spreekt over de beginnersgeest. De uitnodiging is om de werkelijkheid te ontmoeten zonder onmiddellijk etiketten te plakken.
Voordat de geest zegt: mooi, lelijk, goed, slecht, succes of mislukking, is er eenvoudigweg wat is.
Deze les brengt ons terug naar die open blik.
Advaita Vedanta
Binnen Advaita wordt gesproken over Maya, de sluier van projecties waardoor wij de werkelijkheid verkeerd interpreteren. Wij zien niet de dingen zelf, maar onze gedachten erover.
Werkelijke kennis ontstaat wanneer de identificatie met deze mentale constructies afneemt.
Taoïsme
Het Taoïsme waarschuwt voor starre definities. Zodra wij denken dat wij precies weten wat iets is, verliezen wij het levende contact met het mysterie van het bestaan.
Het Tao laat zich niet volledig vangen in concepten.
Soefisme
De soefi's spreken over het poetsen van de spiegel van het hart. Door onze oordelen en conditioneringen wordt die spiegel troebel. Wanneer die schoon wordt, zien wij helderder.
Christelijke mystiek
Mystici zoals Meister Eckhart benadrukten het belang van innerlijke leegte. Pas wanneer wij onze vaststaande ideeën loslaten, kan God zich opnieuw openbaren.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Juist in het zakelijke leven projecteren wij voortdurend betekenis.
Een klant die zwijgt betekent dat hij geen interesse heeft.
Een medewerker die kritisch is betekent dat hij tegenwerkt.
Een tegenvallend kwartaal betekent dat we gefaald hebben.
Een afwijzing betekent dat we niet goed genoeg zijn.
Maar klopt dat werkelijk?
Of is het een verhaal dat ons denken ervan maakt?
Deze les nodigt professionals uit om nieuwsgierigheid boven aannames te plaatsen.
Vraag jezelf eens af:
-
Welke betekenis geef ik automatisch aan deze situatie?
-
Is dit een feit of mijn interpretatie?
-
Welke andere mogelijkheden zijn er?
-
Wat gebeurt er als ik met een open geest luister?
Voor coaches is dit bijzonder waardevol. Veel van het lijden van cliënten ontstaat niet door gebeurtenissen zelf, maar door de betekenis die eraan wordt gegeven.
De vraag wordt dan:
"Is dit de werkelijkheid, of het verhaal dat je erover bent gaan geloven?"
Alleen al die vraag kan ruimte creëren voor verandering.
Praktische oefening voor vandaag
Kijk een paar keer per dag rustig om je heen.
Kies vijf willekeurige dingen die je ziet.
Zeg zachtjes tegen jezelf:
"Deze laptop betekent niets."
"Deze koffiekop betekent niets."
"Deze agenda betekent niets."
"Deze auto betekent niets."
"Deze boom betekent niets."
Voel vervolgens wat er gebeurt.
Misschien ontstaat weerstand.
Misschien verwarring.
Misschien een gevoel van vrijheid.
Je hoeft niets te forceren. Het gaat niet om het vinden van het juiste antwoord. Het gaat om het losser maken van de greep van oude betekenissen.
Misschien ontdek je dat je de wereld veel minder ziet dan je dacht.
En misschien opent juist dat niet weten de deur naar een diepere manier van kijken.
Want wanneer onze vaste oordelen even stilvallen, ontstaat de mogelijkheid om de werkelijkheid opnieuw te ontmoeten, fris, levend en zonder het gewicht van het verleden.
Reflectievraag
Welke betekenis geef ik vandaag aan mensen, situaties of gebeurtenissen die ik misschien nog helemaal niet werkelijk begrijp?
bodmamu