Een hedendaagse verdieping op Een Cursus in Wonderen
We ervaren ons lichaam vaak als wie we zijn. We zeggen: ik ben moe, ik ben ziek, ik ben oud, ik ben aantrekkelijk of ik ben te dik. Zonder dat we het merken, is onze identiteit volledig verweven geraakt met ons fysieke bestaan.
Deze tekst uit Een Cursus in Wonderen nodigt ons uit om een radicaal andere mogelijkheid te onderzoeken. Niet dat het lichaam onbelangrijk is, maar dat het niet onze werkelijke identiteit vormt.
Het lichaam als grens
De Cursus noemt het lichaam een hek. Dat is een krachtig beeld.
Een hek creëert een binnen en een buiten.
Een ik en een ander.
Van mij en van jou.
Vanaf het moment dat we geloven dat we het lichaam zijn, ontstaat vanzelf het idee van afgescheidenheid. Ineens zijn er anderen die ons kunnen afwijzen, aanvallen of verlaten. Er ontstaat competitie, vergelijking en angst om iets kwijt te raken.
Het lichaam is dus niet het probleem. De identificatie ermee is dat wel.
Liefde buiten de deur houden
Een opvallende zin is:
"Binnen dit hek denkt hij dat hij voor de liefde veilig is."
Dat klinkt vreemd. Waarom zouden we veilig willen zijn voor liefde?
Omdat echte liefde alle muren oplost.
Liefde vraagt niet om verdediging.
Liefde vraagt niet om controle.
Liefde vraagt alleen openheid.
Voor het ego voelt dat gevaarlijk. Het ego leeft juist van afscheiding. Daarom bouwt het steeds nieuwe muren.
Niet alleen letterlijk, maar ook psychologisch.
Ik vertrouw niemand.
Ik laat me niet kennen.
Ik moet mezelf beschermen.
Ik moet sterk zijn.
Het zijn allemaal vormen van hetzelfde hek.
Het lichaam als bewijs van sterfelijkheid
De Cursus stelt dat het lichaam voortdurend lijkt te bewijzen dat we vergankelijk zijn.
We worden geboren.
We worden ouder.
We worden ziek.
We sterven.
Voor het ego is dit het ultieme bewijs dat afscheiding werkelijk bestaat.
Maar de Cursus zegt dat dit alleen waar is voor de vorm, niet voor wie wij werkelijk zijn.
Zoals een golf verdwijnt terwijl de oceaan blijft bestaan.
Het lichaam is een droom
Dat betekent niet dat het lichaam niet bestaat in onze ervaring.
Het betekent dat de betekenis die wij eraan geven een droom is.
We geloven dat geluk afhankelijk is van gezondheid, schoonheid, bezit of succes.
Soms lijkt dat ook zo.
Maar net zo snel slaat geluk om in angst.
Een diagnose.
Een afwijzing.
Een ongeluk.
Een rimpel.
Een ontslag.
Wanneer onze identiteit rust op het lichaam, wordt elke verandering een bedreiging.
Een nieuw doel
Hier wordt de tekst hoopvol.
De Cursus zegt niet dat we het lichaam moeten afwijzen.
Integendeel.
Het lichaam kan een heilig instrument worden.
Niet langer een gevangenis.
Maar een communicatiemiddel voor liefde.
Handen kunnen troosten.
Ogen kunnen werkelijk zien.
Een glimlach kan iemand redden van wanhoop.
Een stem kan waarheid spreken.
Voeten kunnen iemand tegemoet lopen.
Hetzelfde lichaam krijgt een totaal ander doel.
Wat betekent dit in de verschillende spirituele tradities?
Zen
Zen vraagt steeds opnieuw:
Wie ben jij vóór iedere gedachte over jezelf?
Het lichaam wordt volledig ervaren, maar er wordt niet aan vastgehouden. Je bent de open aandacht waarin lichaam en gedachten verschijnen.
Advaita Vedanta
Advaita maakt onderscheid tussen het lichaam en de Atman, het onveranderlijke bewustzijn. Het lichaam verandert voortdurend, maar de waarnemer van die veranderingen blijft dezelfde.
Boeddhisme
Het boeddhisme leert dat het lichaam onderdeel is van de voortdurende stroom van verandering (anicca). Lijden ontstaat wanneer we denken dat iets vergankelijks blijvend moet zijn.
Taoïsme
Het lichaam is een natuurlijke uitdrukking van de Tao. Niet iets om te vereren of te bestrijden, maar iets waarmee je in harmonie leeft. Er is geen strijd tegen het lichaam en ook geen identificatie ermee.
Christelijke mystiek
Mystici als Meister Eckhart zagen het lichaam als een instrument waardoor Gods liefde zichtbaar kan worden. Niet het lichaam zelf redt, maar de Liefde die erdoorheen stroomt.
Ondanks verschillende woorden wijzen al deze tradities naar dezelfde ervaring:
Je bent groter dan je lichaam.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Ook in organisaties bouwen mensen voortdurend hekken.
Functietitels.
Status.
Targets.
Ego.
Concurrentie.
Controle.
Hoe sterker iemand zich hiermee identificeert, hoe kwetsbaarder hij wordt.
Een manager die denkt ik bén mijn functie raakt ontwricht wanneer zijn positie verandert.
Een verkoper die denkt ik bén mijn omzet ervaart elke afwijzing als een persoonlijke aanval.
Een coach die denkt ik bén degene die mensen moet redden loopt uiteindelijk leeg.
Bewust leiderschap begint wanneer identiteit verschuift van rol naar aanwezigheid.
Van presteren naar dienen.
Van verdedigen naar verbinden.
Van controle naar vertrouwen.
Dan wordt ook het lichaam een instrument van aanwezigheid.
Je houding straalt rust uit.
Je stem brengt veiligheid.
Je blik geeft aandacht.
Je aanwezigheid wordt belangrijker dan je woorden.
Dat is leiderschap dat mensen werkelijk raakt.
Oefening voor vandaag
Vraag jezelf een paar keer vandaag af:
"Wie ben ik zonder mijn verhaal over mijn lichaam?"
Voel daarna eenvoudig je adem.
Niet om het lichaam te worden.
Maar om aanwezig te zijn bij datgene wat het lichaam waarneemt.
Misschien ontdek je een stille ruimte die nooit ziek wordt, nooit ouder wordt en nooit bedreigd kan worden.
Dat is de plaats waar de Cursus steeds weer naar verwijst.
Daar ben je thuis.
bodmamu