Deze les raakt aan een van de meest fundamentele inzichten van Een Cursus in Wonderen. We oordelen voortdurend. Over mensen, situaties, gebeurtenissen, onszelf, onze toekomst en ons verleden. Meestal denken we dat die oordelen gebaseerd zijn op feiten. De les stelt echter iets radicaals anders. Zij zegt dat wij slechts fragmenten zien en vervolgens doen alsof wij het geheel begrijpen.
Dat is precies wat hier wordt bedoeld met eerlijk zijn tegenover jezelf. Niet jezelf kleiner maken, maar erkennen dat je beperkt waarneemt. Je ziet een klein stukje van de werkelijkheid en bouwt daar een compleet verhaal omheen. Vervolgens reageer je op dat verhaal alsof het de waarheid is.
Wanneer iemand je afwijst, denk je misschien dat je niet goed genoeg bent. Wanneer een deal niet doorgaat, denk je misschien dat je hebt gefaald. Wanneer een relatie eindigt, denk je misschien dat je iets verloren hebt. Maar de les zegt dat je eenvoudigweg niet weet wat die gebeurtenis werkelijk betekent binnen het grotere geheel.
Werkelijke vrede ontstaat wanneer je bereid bent dat toe te geven.
Wat betekent dit in gewone taal?
Vandaag hoef je nergens een definitieve conclusie over te trekken.
Je hoeft niet te weten waarom iets gebeurt.
Je hoeft niet direct te bepalen of iets goed of slecht is.
Je hoeft niet onmiddellijk een mening te vormen over jezelf of een ander.
Je mag simpelweg erkennen:
"Ik zie slechts een deel van het verhaal."
Dat opent ruimte voor rust, wijsheid en nieuwe mogelijkheden.
Vanuit non dualiteit
In het zenboeddhisme wordt vaak gesproken over de beginnersgeest. Dat is de open geest die niet denkt alles al te weten. Zodra we denken te weten wat iets betekent, sluiten we ons af voor de werkelijkheid zoals die zich nu toont.
In het Advaita Vedanta ontstaat lijden doordat het ego voortdurend etiketten plakt op ervaringen. Dit is goed. Dat is slecht. Dit wil ik behouden. Dat wil ik vermijden. De wijze ziet dat deze beoordelingen voortkomen uit Maya, de sluier van beperkte waarneming.
Het taoïsme verwoordt hetzelfde principe prachtig. Wat vandaag een ramp lijkt, kan morgen een zegen blijken. Wat vandaag een zegen lijkt, kan morgen een beperking worden. Het Tao beweegt voorbij menselijke oordelen.
Vanuit andere spirituele tradities
Binnen het christendom klinkt dit door in de woorden: "Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt." Niet omdat oordelen verboden is, maar omdat ons zicht beperkt is terwijl Gods zicht volledig is.
Binnen de islam verwijst dit naar vertrouwen in Allah's wijsheid. De mens ziet slechts een klein deel van het goddelijke plan.
Binnen het hindoeïsme wordt gezegd dat alleen Brahman de totale werkelijkheid kent. Het individuele ego ziet slechts een tijdelijke en beperkte afspiegeling.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Voor leiderschap is dit een buitengewoon krachtige les.
Veel conflicten ontstaan doordat mensen te snel conclusies trekken.
Een medewerker reageert kortaf. Je concludeert dat hij ongemotiveerd is.
Een klant stelt kritische vragen. Je concludeert dat de deal verloren is.
Een collega spreekt je tegen. Je concludeert dat hij tegen je is.
Maar vaak blijkt later dat het verhaal heel anders ligt.
Bewuste leiders ontwikkelen daarom het vermogen om waarneming en interpretatie van elkaar te onderscheiden.
Niet:
"Ik weet wat hier aan de hand is."
Maar:
"Dit is wat ik waarneem. Wat weet ik nog niet?"
Voor coaches is dit een essentieel uitgangspunt. Mensen lijden vaak niet onder de gebeurtenis zelf, maar onder de betekenis die zij eraan hebben gegeven. Zodra die betekenis wordt onderzocht, ontstaat ruimte voor nieuwe inzichten en mogelijkheden.
Praktische oefening voor vandaag
Wanneer je vandaag merkt dat je een oordeel vormt, stop dan even.
Adem rustig in en uit.
Vraag jezelf vervolgens af:
"Weet ik werkelijk wat dit betekent?"
En daarna:
"Welke andere mogelijkheden zouden er kunnen zijn?"
Alleen al deze eenvoudige vragen kunnen veel spanning, conflict en onrust oplossen.
Gebed
Vader, help mij vandaag te erkennen dat mijn zicht beperkt is. Laat mij openstaan voor een grotere wijsheid dan mijn eigen conclusies. Help mij mezelf, anderen en de gebeurtenissen van deze dag zonder oordeel tegemoet te treden, zodat ik de vrede kan ervaren die altijd aanwezig is.
Kernboodschap
Vrede ontstaat niet doordat alles verloopt zoals jij wilt.
Vrede ontstaat wanneer je stopt met denken dat je al weet wat alles betekent.
bodmamu