Les 190 is een van de meest radicale lessen van Een Cursus in Wonderen. Op het eerste gezicht lijkt zij zelfs moeilijk te accepteren. De les zegt namelijk dat pijn geen werkelijkheid is en dat vreugde onze ware natuur vormt.
Dat betekent niet dat de Cursus ontkent dat mensen lichamelijke of emotionele pijn ervaren. Iedereen kent verlies, ziekte, teleurstelling, angst of verdriet. De les richt zich echter op een dieper niveau. Zij onderzoekt niet de ervaring van pijn, maar de betekenis die wij eraan geven.
Volgens de Cursus ontstaat pijn wanneer wij onszelf zien als een afgescheiden, kwetsbaar individu. Zodra wij geloven dat wij losstaan van onze Bron, ontstaat angst. Uit die angst komen strijd, verdediging, schuld en lijden voort. Pijn is dan niet de oorzaak van ons probleem, maar het symptoom van een vergissing in ons denken.
Wat probeert deze les ons te leren?
De kernboodschap is eenvoudig:
Je bent niet het beperkte zelf dat je denkt te zijn.
Wanneer je jezelf uitsluitend ziet als lichaam, persoonlijkheid, status, bezit of geschiedenis, wordt het leven automatisch kwetsbaar. Alles wat je hebt kan verdwijnen. Alles wat je bent lijkt bedreigd.
Maar wanneer je ontdekt dat jouw diepste wezen onveranderlijk bewustzijn, liefde en aanwezigheid is, verandert je relatie met pijn fundamenteel.
Dan zie je dat omstandigheden invloed kunnen hebben op het lichaam en de persoonlijkheid, maar niet op jouw ware Zelf.
De les nodigt uit om steeds opnieuw te kiezen:
Kies ik voor de verhalen van angst, of voor de waarheid van liefde?
Kies ik voor strijd, of voor vrede?
Kies ik voor slachtofferschap, of voor innerlijke vrijheid?
Dat is de keuze tussen pijn en vreugde waar deze les over spreekt.
Een non dualistische verdieping
In veel non dualistische tradities vinden we precies dezelfde wijsheid terug.
Binnen het zenboeddhisme ontstaat lijden wanneer wij ons vastklampen aan een afzonderlijk ik. Zodra wij ontwaken voor onze ware natuur, ontstaat een fundamentele vrede die niet afhankelijk is van omstandigheden.
In de Advaita Vedanta wordt geleerd dat ons ware wezen de Atman is, één met Brahman, het absolute bewustzijn. Lijden ontstaat door identificatie met de persoon. Vrijheid ontstaat door herkenning van wat je werkelijk bent.
In het taoïsme ontstaat pijn wanneer wij ons verzetten tegen de natuurlijke stroom van de Tao. Vreugde verschijnt wanneer wij ophouden te vechten met wat is.
In het soefisme wordt gezegd dat de mens lijdt zolang hij zichzelf als afgescheiden ervaart van de Geliefde. Werkelijke vreugde ontstaat in de herinnering aan de eenheid met God.
Al deze tradities wijzen naar dezelfde werkelijkheid:
De diepste vrede ontstaat niet door de wereld te veranderen, maar door te ontwaken uit de illusie van afgescheidenheid.
De christelijke dimensie
Binnen het traditionele christendom kan deze les uitdagend klinken, omdat pijn en lijden daar vaak worden gezien als onderdeel van het menselijke bestaan.
Toch ligt onder de verschillen een belangrijke overeenkomst.
Ook Jezus leert dat het Koninkrijk Gods binnenin ons is. Ook hij nodigt uit om angst los te laten en te leven vanuit vertrouwen, liefde en overgave aan God.
Waar de Cursus zegt dat pijn voortkomt uit vergissing, spreekt het christendom vaak over leven vanuit zonde, wat letterlijk betekent: het doel missen. In beide gevallen gaat het om een verkeerde waarneming van wie wij werkelijk zijn.
Wat betekent dit voor professionals, leiders en ondernemers?
Veel professionals leven onder voortdurende druk.
Targets moeten gehaald worden. Teams moeten presteren. Klanten stellen eisen. De markt verandert voortdurend.
Daardoor ontstaat gemakkelijk de overtuiging:
"Mijn geluk hangt af van resultaten."
Maar juist daar ontstaat veel psychologische pijn.
Wanneer identiteit verbonden raakt aan omzet, succes, erkenning of prestaties, wordt ieder verlies een persoonlijke bedreiging.
Deze les nodigt uit tot een andere vorm van leiderschap.
Een bewust leider begrijpt:
Ik ben niet mijn functie.
Ik ben niet mijn resultaten.
Ik ben niet mijn successen of mislukkingen.
Vanuit dat inzicht ontstaat rust.
Besluiten worden helderder.
Communicatie wordt minder defensief.
Samenwerking wordt gemakkelijker.
Vertrouwen groeit.
Paradoxaal genoeg presteren mensen vaak beter wanneer hun geluk niet langer afhankelijk is van hun prestaties.
Voor coaches en trainers ligt hier een krachtige vraag:
Welke gedachte veroorzaakt op dit moment het lijden van mijn cliënt?
Vaak blijkt dat niet de situatie zelf te zijn, maar de interpretatie ervan.
Wanneer die identificatie wordt doorzien, ontstaat ruimte. In die ruimte verschijnen creativiteit, vertrouwen en nieuwe mogelijkheden.
Praktische oefening
Neem vandaag een situatie waarin je spanning, frustratie of verdriet ervaart.
Stel jezelf vervolgens drie vragen:
Wat gebeurt er feitelijk?
Welk verhaal vertel ik mezelf hierover?
Wie zou ik zijn zonder dat verhaal?
Blijf vervolgens enkele minuten stil aanwezig.
Niet om de pijn weg te duwen.
Niet om iets te forceren.
Maar om te ontdekken dat er achter alle gedachten een stille ruimte aanwezig is die onaangetast blijft.
Dat is de vreugde waar deze les naar verwijst.
Niet opwinding.
Niet plezier.
Maar de stille vreugde van het herkennen van wat je altijd al was.
Samenvatting
Les 190 leert dat pijn uiteindelijk voortkomt uit een vergissing in onze identificatie. Wij denken dat wij een kwetsbaar, afgescheiden individu zijn en ervaren daardoor angst en lijden. De vreugde van God ontstaat wanneer wij ons ware Zelf herkennen als liefde, bewustzijn en eenheid.
De keuze waar deze les over spreekt is niet tussen prettige en onprettige omstandigheden.
Het is de keuze tussen leven vanuit angst of leven vanuit waarheid.
Tussen verkramping en vertrouwen.
Tussen het kleine zelf en het Zelf dat nooit gewond is geraakt.
Vandaag worden we uitgenodigd om opnieuw te kiezen. Niet voor pijn, maar voor de vreugde die altijd al in ons aanwezig is.
bodmamu