Deze les bouwt voort op de vorige. In de vorige les ging het over de bereidheid om werkelijk te zien. Nu wordt die bereidheid concreet gemaakt. Niet in prettige situaties, maar juist daar waar we weerstand voelen. Bij irritatie, frustratie, teleurstelling of woede.
Dat is geen toeval.
Want volgens Een Cursus in Wonderen laten juist die momenten zien waar we gevangen zitten in onze vaste interpretaties van de werkelijkheid.
Wat zegt deze les in gewone taal?
De kern van deze les is eenvoudig:
Wat mij boos maakt, zie ik niet helder.
We denken meestal dat onze boosheid veroorzaakt wordt door het gedrag van anderen.
"Hij respecteert mij niet."
"Zij luistert nooit."
"Dit is gewoon onrechtvaardig."
"Ik heb gelijk dat ik boos ben."
De Cursus draait dit om. Niet door te ontkennen dat iets vervelend kan zijn, maar door te zeggen:
"Je interpretatie is niet de enige mogelijkheid."
Je ziet door de bril van oude overtuigingen, verwachtingen, angsten en oordelen. Daarom nodigt deze les uit om niet automatisch je eerste reactie als waarheid te beschouwen.
Niet:
"Ik mag dit niet voelen."
Maar:
"Misschien kan ik dit anders leren zien."
Dat vraagt moed. Want boosheid geeft vaak een gevoel van zekerheid. Het vertelt ons wie fout zit en wie gelijk heeft. Deze les nodigt uit die zekerheid even los te laten.
De sluier over diepe woede
Een opvallende uitspraak in deze les is dat kleine irritaties vaak slechts een sluier zijn over diepere woede.
Dat betekent niet dat iedereen vol onderdrukte razernij zit. Wel dat elke vorm van ergernis voortkomt uit hetzelfde mechanisme: de overtuiging dat iets buiten ons verantwoordelijk is voor ons innerlijk welzijn.
De persoon die langzaam rijdt.
De collega die zijn afspraken niet nakomt.
De partner die iets vergeet.
De klant die onverwacht afhaakt.
Het lijken allemaal losse gebeurtenissen. De Cursus zegt dat eronder steeds dezelfde gedachte schuilgaat:
"De werkelijkheid zou anders moeten zijn dan zij nu is."
En juist die weerstand veroorzaakt lijden.
Een non dualistische blik
In het zenboeddhisme wordt gesproken over het verschil tussen de werkelijkheid en onze verhalen over de werkelijkheid.
Pijn hoort bij het leven.
Lijden ontstaat wanneer het denken zich verzet tegen wat is.
In het boeddhisme noemt men dit gehechtheid en afkeer.
In het advaita vedanta spreekt men over Maya, de sluier waardoor wij de werkelijkheid niet helder waarnemen. Het ego creëert een afgescheiden identiteit die voortdurend beoordeelt wat goed of slecht voor "mij" is.
Het taoïsme leert het principe van Wu Wei, handelen zonder innerlijke strijd tegen het leven. Niet passief, maar in harmonie met wat zich aandient.
Binnen het soefisme wordt gesproken over het polijsten van de spiegel van het hart. Woede en oordeel worden niet veroordeeld, maar gezien als stof dat het zicht op de goddelijke werkelijkheid vertroebelt.
De christelijke mystiek nodigt uit tot vergeving. Niet als morele plicht, maar als bevrijding van de gevangenis van het eigen oordeel.
Al deze tradities wijzen uiteindelijk in dezelfde richting:
Niet de buitenwereld veroorzaakt onze innerlijke gevangenis. Onze identificatie met onze interpretaties doet dat.
Betekent dit dat je alles maar moet accepteren?
Nee.
Deze les vraagt niet om passiviteit.
Je mag grenzen stellen.
Je mag ergens iets van vinden.
Je mag onrecht benoemen.
Je mag een moeilijk gesprek voeren.
Het verschil zit in de innerlijke houding.
Handel je vanuit helderheid of vanuit aanval?
Vanuit aanwezigheid of vanuit het verlangen om terug te slaan?
Wanneer de emotionele lading afneemt, ontstaat er ruimte voor wijs handelen.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Juist in organisaties ontstaan voortdurend momenten van irritatie.
Een medewerker neemt geen verantwoordelijkheid.
Een klant stelt onredelijke eisen.
Een collega communiceert onduidelijk.
Een manager voelt zich tegengewerkt.
De automatische reactie is vaak:
"Als zij anders waren, zou ik me beter voelen."
Deze les nodigt uit tot een andere vraag:
Welke interpretatie voeg ik zelf toe aan deze situatie?
Voor leiders betekent dit dat emotionele volwassenheid begint bij zelfonderzoek.
Voor salesprofessionals betekent het dat afwijzing niet automatisch een aanval op je eigenwaarde hoeft te zijn.
Voor coaches betekent het dat achter irritatie vaak onvervulde behoeften, angsten of overtuigingen schuilgaan.
Voor trainers betekent het dat weerstand in een groep niet bestreden hoeft te worden, maar nieuwsgierig onderzocht kan worden.
De vraag wordt dan:
"Wat zie ik nu als absolute waarheid, terwijl het misschien slechts mijn interpretatie is?"
Daar ontstaat keuzevrijheid.
En waar keuzevrijheid ontstaat, ontstaat leiderschap.
Praktische oefening
Neem vandaag een moment waarop je irritatie voelt.
Misschien is het klein.
Misschien groot.
Adem rustig in en uit.
Noem vervolgens eerlijk wat er speelt:
"Ik ben boos op ..."
"Ik erger me aan ..."
"Ik vind het oneerlijk dat ..."
En zeg daarna langzaam:
Ik ben vastbesloten dit anders te zien.
Je hoeft nog niet te weten hóé.
Alleen de bereidheid is voldoende.
Die bereidheid opent een deur die eerder gesloten bleef.
Affirmaties voor vandaag
Ik hoef mijn eerste interpretatie niet als waarheid te zien.
Ik geef mezelf toestemming om met nieuwe ogen te kijken.
Achter mijn oordeel kan meer begrip ontstaan.
Ik kies voor helderheid boven gelijk krijgen.
Ik ben vastbesloten de dingen anders te zien.
Want soms begint vrijheid niet met het veranderen van de wereld, maar met het loslaten van de overtuiging dat we haar al volledig begrijpen.
bodmamu