Deze les raakt aan een van de meest radicale inzichten uit Een Cursus in Wonderen. De wereld waarin wij leven lijkt gebaseerd op schaarste. Als ik iets weggeef, heb ik minder. Als jij wint, verlies ik misschien. Tijd, geld, aandacht, erkenning, liefde en kansen lijken beperkt. We leren vaak al jong dat geven een vorm van ruilhandel is.
De Cursus stelt daar iets totaal anders tegenover.
Werkelijke vrede en werkelijke vreugde zijn geen bezit. Het zijn geen schaarse middelen die verdeeld moeten worden. Ze komen voort uit onze ware natuur. Wanneer je ze deelt, worden ze niet minder. Ze worden juist sterker ervaren.
Wat betekent deze les in gewone taal?
De les zegt eigenlijk:
Je hoeft niet te vechten voor vrede.
Je hoeft vreugde niet te verdienen.
Je hoeft ze niet van anderen af te pakken.
Ze behoren je al toe.
Maar er is één grote blokkade. Wij sluiten anderen buiten. We vinden dat bepaalde mensen onze liefde niet verdienen. We houden vast aan verwijten, oordelen en oude pijn. Daarmee ontzeggen we niet alleen de ander vrede, maar ook onszelf.
De ander buitensluiten is uiteindelijk jezelf buitensluiten.
Dat betekent niet dat je schadelijk gedrag moet goedkeuren. Het betekent dat je bereid bent voorbij het gedrag te kijken en te erkennen dat achter alle verwarring hetzelfde verlangen schuilt: geliefd zijn, veilig zijn en vrede ervaren.
Vergeving is daarom geen gunst aan de ander. Het is een bevrijding van jezelf.
De psychologische betekenis
Vanuit de psychologie herkennen we dit mechanisme direct.
Wanneer we langdurig boosheid, wrok of slachtofferschap vasthouden, blijft ons zenuwstelsel in een staat van paraatheid. We herhalen verhalen over wat ons is aangedaan. Daardoor blijft stress actief.
Vergeving betekent niet vergeten.
Vergeving betekent niet dat grenzen verdwijnen.
Vergeving betekent dat je stopt met het voortdurend opnieuw voeden van de innerlijke strijd.
Je kiest ervoor om jouw energie terug te halen.
Vrede ontstaat niet doordat de wereld eindelijk doet wat jij wilt.
Vrede ontstaat doordat jij ophoudt oorlog te voeren in jezelf.
De non dualistische duiding
In de non dualistische tradities vinden we precies dezelfde wijsheid terug.
Zenboeddhisme
Zen wijst erop dat het afgescheiden zelf een gedachteconstructie is. Zodra het idee van een afzonderlijk "ik tegenover jou" ontspant, ontstaat compassie vanzelf.
De ander vergeven is uiteindelijk het loslaten van het verhaal dat er werkelijk twee gescheiden partijen bestaan.
Advaita Vedanta
Advaita spreekt over Atman, het diepste Zelf, dat één is met Brahman, de uiteindelijke werkelijkheid.
Als er in wezen maar één Bewustzijn is dat zich in ontelbare vormen uitdrukt, dan geef je altijd aan jezelf. Liefde die stroomt naar een ander, stroomt terug naar haar bron.
Taoïsme
Het Tao geeft zonder uitputting. Rivieren blijven stromen. De zon blijft schijnen.
Het leven zelf laat zien dat ware overvloed niet ontstaat door vasthouden, maar door doorgeven.
Soefisme
In het soefisme wordt gesproken over het hart dat gepolijst wordt. Wrok en oordeel vormen een sluier over de liefde van God.
Door vergeving wordt het hart weer een spiegel waarin alleen Liefde weerspiegeld wordt.
Christelijke mystiek
De woorden van Jezus weerspiegelen dezelfde waarheid:
"Heb uw vijanden lief."
Niet omdat hun gedrag altijd juist is, maar omdat haat de ziel gevangen houdt en liefde bevrijdt.
Overeenkomsten en verschillen met religieuze tradities
Het christendom benadrukt dat Gods vrede een gave van genade is.
Het boeddhisme legt meer nadruk op het loslaten van gehechtheid en aversie als oorzaak van lijden.
Het hindoeïsme wijst op de fundamentele eenheid van alle leven.
De islam spreekt over Allah als As Salaam, de Bron van vrede, en nodigt uit tot overgave aan die vrede.
Een Cursus in Wonderen brengt deze lijnen samen door te stellen dat vrede jouw natuurlijke erfenis is, maar dat vergeving de deur opent om haar weer te herkennen.
Toepassing voor professionals, leiders, trainers en coaches
Juist in organisaties leven veel onuitgesproken conflicten.
Er ontstaat rivaliteit.
Mensen voelen zich niet gezien.
Er worden oude verhalen herhaald.
Teams komen vast te zitten in gelijk willen krijgen.
Deze les nodigt uit tot een ander perspectief.
Vraag jezelf af:
Welke collega heb ik innerlijk tot tegenstander gemaakt?
Wie krijgt van mij geen ruimte meer om opnieuw bekeken te worden?
Welk verhaal over een klant, medewerker of leidinggevende blijf ik herhalen?
Welke vrede ontzeg ik mijzelf doordat ik vasthoud aan mijn oordeel?
Bewust leiderschap vraagt niet om conflictvermijding. Het vraagt om de moed om voorbij het ego te kijken. Om nieuwsgierigheid boven gelijk te verkiezen. Om verbinding belangrijker te maken dan winnen.
In sales geldt hetzelfde.
De mooiste gesprekken ontstaan niet vanuit tekort of druk, maar vanuit overvloed. Niet vanuit: "Wat kan ik krijgen?" maar vanuit: "Hoe kan ik werkelijk van waarde zijn?"
Wie vanuit die houding geeft, ervaart vaak dat vertrouwen, verbinding en resultaat juist toenemen.
Een oefening voor vandaag
Denk aan iemand tegenover wie je weerstand voelt.
Zeg dan rustig:
Mijn broeder, vrede en vreugde bied ik jou aan, opdat Gods vrede en vreugde de mijne mogen zijn.
Voel wat er gebeurt.
Misschien komt er direct ontspanning.
Misschien juist weerstand.
Beide zijn goed.
De oefening is niet bedoeld om iets te forceren. Ze nodigt je uit om een klein stukje van de muur rond je hart af te breken.
Ter overdenking
Misschien hoef je vandaag niet harder je best te doen om gelukkig te worden.
Misschien hoef je alleen maar te stoppen met jezelf af te sluiten van wat er altijd al was.
Vrede is geen beloning aan het einde van de reis.
Vrede is je natuurlijke staat wanneer je het gevecht met jezelf en met anderen even neerlegt.
En misschien ontdek je dan dat vreugde niet iets is wat je moet verzamelen, maar iets wat door je heen wil stromen en alleen maar groter wordt wanneer je haar deelt.
Gods vrede en vreugde behoren mij toe.
bodmamu